นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 แบบไม่เป็นทางการ ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 เสนอขยายหุ้นส่วนความร่วมมือสู่นอกภูมิภาค เสริมความมั่นคงทางพลังงาน ยกระดับกลไก ASEAN Troika พร้อมสนับสนุนแนวทางแก้ปัญหาเมียนมาอย่างค่อยเป็นค่อยไป และเดินหน้าฟื้นฟูความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชาอย่างสันติ
นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยสาระสำคัญจากการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 แบบไม่เป็นทางการ (Retreat Session) ซึ่งจัดขึ้น ณ Coconut Palace กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ในเวลา 14.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น ซึ่งเร็วกว่าประเทศไทย 1 ชั่วโมง โดยมี นายแฟร์ดีนันด์ โรมูอัลเดซ มาร์โคส จูเนียร์ ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ทำหน้าที่ประธานการประชุมร่วมกับผู้นำประเทศสมาชิกอาเซียน เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองต่อสถานการณ์และแนวทางเสริมสร้างเอกภาพของภูมิภาคในเวทีระหว่างประเทศ
ขยายพันธมิตรนอกภูมิภาคและเสริมความมั่นคงด้านพลังงาน
ในที่ประชุม นายอนุทิน ระบุว่า แม้ที่ผ่านมาอาเซียนจะสามารถก้าวผ่านวิกฤตการณ์ต่าง ๆ มาได้หลายครั้ง แต่ปัจจุบันภูมิภาคกำลังเผชิญกับความท้าทายหลายด้านที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ซึ่งถือเป็นบททดสอบสำคัญต่อความเป็นเอกภาพและความสามารถในการฟื้นตัว จึงจำเป็นต้องเร่งยกระดับประสิทธิภาพการทำงานเพื่อตอบสนองต่อความท้าทายร่วมกันได้อย่างทันท่วงที
สำหรับการรับมือกับความผันผวนของโลก นายกรัฐมนตรีเน้นย้ำว่าอาเซียนไม่ควรจำกัดกรอบความร่วมมืออยู่เพียงภายในภูมิภาค แต่จำเป็นต้องมองออกไปภายนอกเพื่อสร้างโอกาสใหม่ ๆ โดยเฉพาะการขยายหุ้นส่วนความร่วมมือกับ กลุ่มประเทศรายได้ปานกลางถึงต่ำ (Global South) และ สหภาพแอฟริกา (African Union) แนวทางดังกล่าวจะช่วยให้อาเซียนรักษาความเป็นอิสระในการกำหนดทิศทางเชิงยุทธศาสตร์ และเพิ่มทางเลือกในการดำเนินความร่วมมือนอกเหนือจากประเทศมหาอำนาจดั้งเดิม ในสาขาที่มีความสำคัญต่อผลประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์ระยะยาว
ขณะเดียวกัน ด้านความมั่นคงทางพลังงาน นายกรัฐมนตรีเสนอให้อาเซียนมุ่งสร้างความหลากหลายทั้งในมิติของแหล่งพลังงาน ผู้จัดหาพลังงาน และเส้นทางการขนส่งพลังงาน เพื่อลดความเสี่ยงจากผลกระทบและความผันผวนของปัจจัยภายนอก อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการเสริมสร้างเสถียรภาพและความมั่นคงทางพลังงานของภูมิภาคในระยะยาว
ยกระดับกลไก ASEAN Troika และแนวทางปฏิสัมพันธ์ในเมียนมา
ในด้านการบริหารจัดการองค์กร นายกรัฐมนตรีเสนอให้อาเซียนทบทวนและปรับปรุงรูปแบบการทำงานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะภายใต้บริบทที่มีการหมุนเวียนตำแหน่งประธานอาเซียนเป็นประจำทุกปี ไทยจึงเสนอให้เสริมสร้างความเข้มแข็งและใช้ประโยชน์จากกลไก ASEAN Troika อย่างเต็มศักยภาพ เพื่อรักษาความต่อเนื่องในการขับเคลื่อนข้อริเริ่มต่าง ๆ รวมถึงช่วยสนับสนุนการทำงานของประธานอาเซียนในการประสานงานและรับมือกับปัญหาได้อย่างรวดเร็ว
สำหรับสถานการณ์ในเมียนมา นายอนุทิน ชี้ให้เห็นว่าการรักษาแรงขับเคลื่อนในการแก้ไขปัญหาเป็นสิ่งสำคัญ โดยควรนำบทเรียนและประสบการณ์ที่ผ่านมามาเป็นพื้นฐานในการดำเนินงาน ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการเจรจาที่ครอบคลุมทุกฝ่ายและการยุติความรุนแรง ทั้งนี้ การให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมเริ่มเห็นความคืบหน้าอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งจากการเยือนของผู้แทนพิเศษเมื่อไม่นานมานี้ และการขยายขอบเขตภารกิจของ ศูนย์ประสานงานอาเซียนเพื่อความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมและการจัดการภัยพิบัติ (AHA Centre) ซึ่งเป็นจังหวะสำคัญในการต่อยอดการทำงานต่อไป
นายกรัฐมนตรียังเน้นย้ำว่าอาเซียนควรตระหนักและสนับสนุนพัฒนาการเชิงบวกที่เกิดขึ้น โดยตระหนักว่าการเปลี่ยนแปลงไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในชั่วข้ามคืน แต่ต้องอาศัยการดำเนินการอย่างค่อยเป็นค่อยไป ภายใต้ความเป็นจริงและข้อจำกัดของสถานการณ์ ไทยจึงสนับสนุนแนวทางการกลับมามีปฏิสัมพันธ์อย่างค่อยเป็นค่อยไปและเหมาะสมกับสถานการณ์ (calibrated re-engagement) เพื่อเปิดทางให้ประชาชนเมียนมาสามารถแสวงหาแนวทางสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนได้ด้วยตนเอง
เดินหน้าฟื้นสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา ภายใต้เจตนารมณ์แห่งเซบู
ในประเด็นความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างไทยและกัมพูชา นายกรัฐมนตรีได้กล่าวขอบคุณประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ที่ได้เป็นเจ้าภาพจัดการหารือไตรภาคี ณ เมืองเซบู พร้อมยืนยันว่าไทยยังคงยึดมั่นใน เจตนารมณ์แห่งเซบู (Cebu Spirit) เพื่อฟื้นฟูความไว้วางใจและความเชื่อมั่นระหว่างกันผ่านกระบวนการเจรจาด้วยความสุจริตใจ
นอกจากนี้ ไทยยังมีความมุ่งมั่นที่จะเปิดบทใหม่ของความสัมพันธ์กับกัมพูชา และคาดหวังว่าจะได้รับการตอบสนองด้วยเจตนารมณ์เดียวกันบนพื้นฐานของการเป็นเพื่อนบ้านที่ดี โดยไทยพร้อมเดินหน้ามาตรการสร้างความไว้วางใจอย่างต่อเนื่อง เพื่อปูทางไปสู่การฟื้นฟูสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค
นายอนุทิน ได้กล่าวทิ้งท้ายต่อที่ประชุมถึงความสำคัญของการรักษาเอกภาพว่า “ความท้าทายที่อาเซียนกำลังเผชิญยิ่งสะท้อนถึงความสำคัญของการรักษาความเป็นเอกภาพของภูมิภาคท่ามกลางสถานการณ์โลกที่มีความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น สมาชิกอาเซียนจำเป็นต้องร่วมกันก้าวข้ามความเห็นต่างตามวิถีอาเซียน ร่วมกันปกป้องผลประโยชน์ร่วมของภูมิภาค ซึ่งไทยพร้อมทำงานร่วมกับประเทศสมาชิกอาเซียนทุกประเทศ เพื่อบรรลุเป้าหมายดังกล่าว”
ขอบคุณภาพ/ข่าว : รัฐบาลไทย
#อนุทินชาญวีรกูล #ประชุมสุดยอดอาเซียน #ASEANTroika #ความมั่นคงพลังงาน #ความสัมพันธ์ไทยกัมพูชา #TheReporterAsia
