กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยมหิดล บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) และ บริษัท NZeno Limited จากประเทศนิวซีแลนด์ ประกาศความร่วมมือครั้งสำคัญเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 เพื่อขับเคลื่อนโครงการ T-Xeno Hub ในการวิจัยและพัฒนาสุกรดัดแปลงพันธุกรรมปลอดเชื้อก่อโรคจำเพาะสำหรับการปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ (Xenotransplantation) จากสัตว์สู่คน พร้อมจัดตั้งบริษัทร่วมทุน บริษัท เอ็มยู ไบโอโกร จำกัด (MU BioGro Co., Ltd.) เพื่อวางรากฐานให้ประเทศไทยก้าวสู่ศูนย์กลางการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์แห่งแรกในอาเซียน
ยุทธศาสตร์ Deep Tech และความมั่นคงทางสุขภาพ
ความร่วมมือครั้งนี้เกิดขึ้นภายใต้กรอบนโยบาย MHESI Flagship ของกระทรวง อว. โดยเฉพาะเสาหลัก SIAM MEDICA ที่มุ่งสร้างความเป็นเลิศด้านเวชศาสตร์และการแพทย์ อุปกรณ์ทางการแพทย์ และการบำบัดรักษาขั้นสูง (ATMP) เพื่อเปลี่ยนผ่านประเทศไทยจากการเป็นผู้ซื้อเทคโนโลยีไปสู่ประเทศที่สามารถวิจัย พัฒนา และสร้างนวัตกรรมเชิงลึก (Deep Tech) ได้ด้วยตนเองอย่างยั่งยืน

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เปิดเผยว่า ความมั่นคงทางสุขภาพเป็นรากฐานทางเศรษฐกิจที่ช่วยลดภาระงบประมาณและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ กระทรวง อว. จึงมุ่งยกระดับบทบาทของมหาวิทยาลัยให้เป็น Mastery Platform ซึ่งเป็นแกนกลางในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูงไปสู่การใช้ประโยชน์จริง เพื่อสร้างโอกาสการรักษาที่เท่าเทียมและขับเคลื่อนเศรษฐกิจสุขภาวะ (Wellness Economy) ของประเทศให้เติบโตอย่างมั่นคง
แก้วิกฤตขาดแคลนอวัยวะและลดภาระงบประมาณสาธารณสุข
ปัจจุบันระบบสาธารณสุขของประเทศไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายสำคัญจากปัญหาการขาดแคลนอวัยวะบริจาค โดยข้อมูลสถิติระบุว่าประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมากกว่า 110,000 ราย และในแต่ละปีมีผู้ที่เข้าเกณฑ์การปลูกถ่ายไตราว 23,000 ราย แต่มีผู้ที่ได้รับการปลูกถ่ายไตจริงเพียง 989 ราย ในปี 2567 ส่งผลให้ผู้ป่วยจำนวนมากต้องรอคอยอวัยวะนานกว่า 5 ปี และเสียชีวิตระหว่างรอการรักษา อีกทั้งค่าใช้จ่ายในการบำบัดทดแทนไตภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติยังสูงถึงประมาณ 36,678 ล้านบาท ต่อปี
ศาสตราจารย์ นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า การพัฒนา Thailand Xenotransplantation Hub หรือ T-Xeno Hub เป็นการดำเนินงานภายใต้วิสัยทัศน์ Real World Impact โดยผสานความร่วมมือระหว่างคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และคณะสัตวแพทยศาสตร์ ซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านการโคลนนิ่งสัตว์มายาวนานกว่า 16 ปี เพื่อสร้างแพลตฟอร์มวิจัยสุกรดัดแปลงพันธุกรรมปลอดเชื้อโรคจำเพาะทางการแพทย์ (Designated Pathogen-Free: DPF)

แผนการดำเนินงานในระยะแรกกำหนดกรอบระยะเวลาไว้ภายใน 18 เดือน โดยตั้งเป้าหมายในการยกระดับระดับความพร้อมทางเทคโนโลยีจาก TRL 4 สู่ TRL 5 ควบคู่กับการจัดตั้ง บริษัท เอ็มยู ไบโอโกร จำกัด (MU BioGro Co., Ltd.) เพื่อเป็นกลไกเชิงพาณิชย์ในการเชื่อมโยงงานวิจัยในห้องปฏิบัติการไปสู่ภาคอุตสาหกรรมและการนำไปใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ในอนาคต
ผนึกกำลังเอกชนไทยและพันธมิตรเทคโนโลยีชีวภาพนิวซีแลนด์
การขับเคลื่อนโครงการดังกล่าวอาศัยรูปแบบความร่วมมือ Triple Helix ระหว่างภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคเอกชน โดย บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) จะนำประสบการณ์กว่า 59 ปี ในธุรกิจเกษตรอุตสาหกรรมและระบบฟาร์มปศุสัตว์ปลอดเชื้อ (SPF) รวมถึงมาตรฐานความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosecurity) เข้ามาสนับสนุนการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านการผลิต

นายวสิษฐ แต้ไพสิฐพงษ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) ระบุว่า เบทาโกรจะร่วมพัฒนาก่อสร้างศูนย์ผลิตสุกรทางการแพทย์มาตรฐาน DPF ณ มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จภายใน 18 เดือน เพื่อรองรับการเลี้ยงสุกรภายใต้ระบบควบคุมสภาพแวดล้อมและการเฝ้าระวังเชื้อก่อโรคอย่างเข้มงวด อันเป็นการต่อยอดศักยภาพจากอุตสาหกรรมอาหารสู่การสร้างคุณค่าเพื่อชีวิตที่ยั่งยืน
ในขณะเดียวกัน บริษัท NZeno Limited ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีชีวภาพจากประเทศนิวซีแลนด์ จะเข้ามามีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดเทคโนโลยีและส่งมอบเซลล์ต้นแบบคุณภาพสูงสำหรับการวิจัยทางการแพทย์ (Medical-grade Cell Line) เพื่อใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาสุกรดัดแปลงพันธุกรรม
Mr. Peter Lai ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท NZeno Limited กล่าวเพิ่มเติมว่า บริษัทจะนำความเชี่ยวชาญด้านการปรับแต่งพันธุกรรมเซลล์สุกรและระบบการเลี้ยงสุกรแบบ DPF ในประเทศนิวซีแลนด์ มาถ่ายทอดองค์ความรู้และร่วมสร้างศักยภาพให้แก่ทีมวิจัยของไทย เพื่อลดความเสี่ยงด้านการติดเชื้อและวางรากฐานการประเมินความปลอดภัยขั้นสูงสุดสำหรับการปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ในมนุษย์ต่อไป
#TXenoHub #Xenotransplantation #มหาวิทยาลัยมหิดล #เบทาโกร #NZeno #MUBioGro #กระทรวงอว #WellnessEconomy #DeepTech #นวัตกรรมการแพทย์

