บริติช เคานซิล ประเทศไทย เปิดตัวรายงานวิจัยระดับโลกฉบับล่าสุด Next Generation Thailand เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2569 จากการสำรวจเยาวชนไทยอายุ 18–30 ปี จำนวน 2,000 คนทั่วประเทศ พร้อมสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจากภาคการศึกษา ภาคประชาสังคม และภาครัฐ พบประเด็นสำคัญเรื่องช่องว่างพลังเยาวชนกับโอกาสที่ยังไปไม่ถึง (Agency Gap) ที่เยาวชนมีความพร้อมแต่ยังเผชิญอุปสรรคเชิงระบบ
ศักยภาพคนรุ่นใหม่กับการนิยามความสำเร็จมิติใหม่
ผลสำรวจสะท้อนว่าเยาวชนไทยนิยามความสำเร็จโดยเน้นความมั่นคงทางการเงินสูงถึง 62% และให้ความสำคัญกับสุขภาพและสุขภาวะที่ดี 43% ซึ่งมากกว่าการแต่งงานที่อยู่ระดับ 10% หรือการย้ายออกจากบ้านพ่อแม่ที่ 5% ด้านมุมมองสู่อนาคตพบว่า 84% มองอนาคตด้านอาชีพและคุณภาพชีวิตในเชิงบวก โดยระบุว่าภาษาอังกฤษเป็นภาษาสำคัญที่ต้องเรียนรู้ 89% และมีความสนใจเริ่มต้นธุรกิจภายใน 5 ปีสูงถึง 68%
นอกจากนี้ยังพบความพร้อมด้านการขับเคลื่อนสังคมและสิ่งแวดล้อม โดยเยาวชนมีความภาคภูมิใจในอาหารไทย 58% วัฒนธรรมไทย 44% และทัศนียภาพทางธรรมชาติ 39% ซึ่งพร้อมเป็นพลังขับเคลื่อนซอฟต์พาวเวอร์ ขณะเดียวกันมีส่วนร่วมทางการเมืองในระดับใดระดับหนึ่ง 88% และมองว่ามลพิษทางอากาศเป็นความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมที่เร่งด่วนที่สุดของประเทศ 45%
คุณซาร่าห์ โรเจอร์สัน ผู้อำนวยการ บริติช เคานซิล ประเทศไทย ระบุว่า “โครงการ Next Generation โดยบริติช เคานซิล ดำเนินการมาแล้วในกว่า 20 ประเทศทั่วโลก เช่น เวียดนาม อินโดนีเซีย และเมียนมา โดยประเทศไทยเป็นประเทศล่าสุด จากการสำรวจเยาวชนไทย 2,000 คนจากหลากหลายภูมิภาค เพศสภาพ และกลุ่มผู้มีความพิการ พบว่า แม้เยาวชนมองว่าตนเองมีความพร้อมและศักยภาพในการร่วมพัฒนาสังคม แต่เสียงของพวกเขายังไม่ได้รับการรับฟังอย่างเพียงพอ ช่องว่างระหว่าง ‘ศักยภาพ’ กับ ‘การมีส่วนร่วม’ หรือ Agency Gap จึงเป็นประเด็นสำคัญของรายงาน โดยบริติช เคานซิล จะนำข้อค้นพบเหล่านี้มาเป็นจุดเริ่มต้นในการทำงานร่วมกับพันธมิตรในด้านภาษาอังกฤษ การศึกษา ศิลปะ และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ เพื่อเปิดพื้นที่และโอกาสให้เยาวชนมีส่วนร่วมกำหนดอนาคตของตนเอง”
อุปสรรคเชิงโครงสร้างและการเข้าถึงโอกาส
แม้จะมีความพร้อมในหลายด้าน แต่เยาวชนยังต้องเผชิญปัญหาทักษะไม่สอดคล้องกับระบบการศึกษา โดยมีเพียง 25% ที่รู้สึกว่าระบบการศึกษาปัจจุบันเตรียมความพร้อมสำหรับการทำงานและการใช้ชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ และ 35% มองว่าวุฒิทางการศึกษาไม่ได้ให้ผลตอบแทนที่เหมาะสม ด้านการเป็นผู้ประกอบการพบว่า 53% มองว่าการเข้าถึงข้อมูลทางธุรกิจมีข้อจำกัด 50% ขาดแคลนเงินทุน และ 46% ขาดทักษะการบริหารธุรกิจ
ในมิติของการมีส่วนร่วมเชิงนโยบาย เยาวชน 51% รู้สึกว่าเสียงของตนในประเด็นระดับชาติแทบไม่เคยได้รับการรับฟัง และมีเพียง 9% ที่เชื่อว่าการลงคะแนนเสียงของตนมีอิทธิพลโดยตรงต่อการตัดสินใจเชิงนโยบายระดับชาติ ขณะที่กลุ่มเยาวชนผู้พิการที่มีงานทำต้องเผชิญภาวะการจ้างงานที่ไม่มั่นคง เช่น งานพาร์ตไทม์ อาชีพอิสระ หรืองานตามฤดูกาล สูงถึง 44%
รศ.ดร.บุญธิดา เอื้อพิพัฒนากูล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ในฐานะผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยวิจัยเฉพาะกิจเพื่อการศึกษาเยาวชน (Youth Task Force) ชี้ว่า “ตัวเลข 68% ของเยาวชนไทยที่ต้องการเริ่มต้นธุรกิจของตนเอง สะท้อนว่าการเป็นผู้ประกอบการคือเส้นทางอาชีพหลักของ Gen Z การขยายเส้นทางสายอาชีวศึกษาและการสร้างศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการในระดับภูมิภาคจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อให้เยาวชนโดยเฉพาะในต่างจังหวัดสามารถเข้าถึงแหล่งทุน และสร้างธุรกิจที่ยั่งยืนได้ในภูมิลำเนาของตนเอง”
ทางด้าน คุณสุชาดา หนุนภักดี ผู้ก่อตั้ง Impact Intelligence Lab กล่าวว่า “จากประสบการณ์ในฐานะผู้ประกอบการเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ดิฉันเชื่อว่าเยาวชนไทย มีทั้งความคิดสร้างสรรค์ ความสามารถ และความพร้อมที่จะลงมือทำ สิ่งที่พวกเขาต้องการคือโอกาส ในการพัฒนาแนวคิด และการเข้าถึงข้อมูล เงินทุน ที่ปรึกษา และเครือข่ายที่เหมาะสม หากทุกภาคส่วน เปิดพื้นที่ให้เยาวชนมีส่วนร่วมในการพัฒนานวัตกรรม โดยเฉพาะด้านปัญญาประดิษฐ์ เทคโนโลยีเพื่อสภาพภูมิอากาศ และความยั่งยืน คนรุ่นใหม่ก็สามารถสร้างธุรกิจและโอกาสใหม่ ๆ ให้กับประเทศไทยได้”
ข้อเสนอแนะเชิงยุทธศาสตร์และการเผยแพร่รายงาน
ดร.แมทธิว ชีเดอร์ ที่ปรึกษาอาวุโสด้านความยุติธรรมและการมีส่วนร่วมของเยาวชน บริติช เคานซิล ได้นำเสนอ 8 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ได้แก่ การจัดการความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างต่อกลุ่มเปราะบาง, การผลักดันการมีส่วนร่วมของเยาวชนในกระบวนการนโยบายอย่างยั่งยืน, การปฏิรูประบบการศึกษาสู่ทักษะแห่งอนาคต, การส่งเสริมการจ้างงานที่คำนึงถึงความหลากหลายทางเพศ, การขยายระบบสนับสนุนระดับจังหวัด, การเปิดช่องทางมีส่วนร่วมทางการเมืองที่ปลอดภัย, การสร้างพื้นที่ดิจิทัลที่ปลอดภัยสำหรับการแสดงออกทางพลเมือง และการผนวกบทบาทเยาวชนเข้ากับยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์และเศรษฐกิจวัฒนธรรม
ดร.แมทธิว ระบุเพิ่มเติมว่า “ข้อเสนอแนะทั้ง 8 ข้อนี้พัฒนาขึ้นจากประสบการณ์ อุปสรรค และความฝันของเยาวชนทั่วประเทศ โดยเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่มีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ข้อมูลและกำหนดข้อเสนอแนะ เพื่อให้ภาครัฐ ภาคการศึกษา และภาคธุรกิจสามารถนำไปปรับใช้ให้สอดคล้องกับความต้องการของคนรุ่นใหม่”
รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์เปิดให้ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดได้ผ่านเว็บไซต์ของบริติช เคานซิล ที่ https://www.britishcouncil.org/research-insight/next-generation-thailand
#NextGenerationThailand, #BritishCouncil, #พลังเยาวชน, #บริติชเคานซิล, #วิจัยเยาวชน, #เศรษฐกิจไทย
