สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) เปิดเผยตัวเลขเงินลงทุนจริงในไตรมาส 3 ปี 2569 พุ่งแตะ 260,680 ล้านบาท เติบโตร้อยละ 28 หนุนยอดรวม 9 เดือนแรกทะลุ 796,540 ล้านบาท โดยมีกลุ่มดิจิทัลและอิเล็กทรอนิกส์เป็นหัวหอกหลัก ขณะที่ภาคเอกชนและหน่วยงานวางแผนเศรษฐกิจชี้ช่องโหว่ห่วงโซ่อุปทาน เรียกร้องรัฐเร่งบังคับใช้เกณฑ์คัดกรองสัดส่วนผู้รับเหมาและชิ้นส่วนในประเทศ ป้องกันภาวะศูนย์กลางลงทุน 0 เหรียญ
โครงสร้างเม็ดเงินลงทุนจริงพุ่งกระจุกตัวในค่าเครื่องจักรและก่อสร้าง
นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) เปิดเผยข้อมูลการติดตามเม็ดเงินลงทุนจริงของโครงการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนประจำไตรมาสที่ 3 ปี 2569 ซึ่งมีมูลค่ารวม 260,680 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 28 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ส่งผลให้ภาพรวมช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 มียอดเงินลงทุนจริงสะสมสูงถึง 796,540 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 27 และคาดการณ์ว่าตลอดทั้งปี 2569 มีโอกาสทะลุระดับ 1 ล้านล้านบาท ซึ่งสูงกว่าปี 2568 ที่ทำได้ 865,000 ล้านบาท
เมื่อจำแนกรายอุตสาหกรรมในไตรมาส 3 พบว่าเม็ดเงินส่วนใหญ่ไหลเข้าสู่กลุ่มอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงอย่างชัดเจน นำโดยกลุ่มดิจิทัลที่มีมูลค่าลงทุนจริงสูงสุดที่ 64,180 ล้านบาท เติบโตก้าวกระโดดกว่า 7 เท่า ตามด้วยอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า 61,170 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 ทำให้ทั้งสองอุตสาหกรรมครองส่วนแบ่งเม็ดเงินรวมกันกว่า 125,000 ล้านบาท หรือเกือบครึ่งหนึ่งของยอดลงทุนจริงทั้งไตรมาส ขณะที่กลุ่มเกษตรและแปรรูปอาหารอยู่ที่ 27,072 ล้านบาท พลังงานและสาธารณูปโภคพื้นฐาน 23,988 ล้านบาท ยานยนต์และชิ้นส่วน 18,181 ล้านบาท แร่ โลหะและวัสดุ 15,227 ล้านบาท และท่องเที่ยว 11,193 ล้านบาท
อย่างไรก็ตาม หากเจาะลึกในมิติประเภทการใช้จ่ายของเงินลงทุนจริงในไตรมาส 3 พบว่าเม็ดเงินถึงร้อยละ 89 กระจุกตัวอยู่เพียง 2 รายการหลัก คือการลงทุนด้านเครื่องจักรที่มีมูลค่า 136,500 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 37 และการก่อสร้างมูลค่า 96,279 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 39 ส่วนการลงทุนด้านที่ดินและรายการอื่น ๆ มีมูลค่า 27,906 ล้านบาท สะท้อนว่าโครงการขนาดใหญ่กำลังเร่งเข้าสู่ระยะติดตั้งเครื่องจักรและก่อสร้างโรงงานผ่านกลไก Thailand FastPass ที่บีโอไอผลักดันเพื่อเร่งรัดการลงทุน
เอกชนเปิดปมผู้รับเหมาต่างชาติกินรวบงาน Data Center ในพื้นที่ EEC
สัดส่วนการใช้จ่ายด้านเครื่องจักรและก่อสร้างที่สูงถึงร้อยละ 89 ได้จุดชนวนข้อกังวลในภาคเอกชนไทยต่อการกระจายรายได้ในห่วงโซ่อุปทาน โดยเฉพาะในกลุ่มโครงการ Data Center กว่า 35 โครงการ ในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ซึ่งพบว่าส่วนแบ่งทางเศรษฐกิจของเอกชนไทยขึ้นอยู่กับสัญชาติของกลุ่มทุนเป็นหลัก
ในกลุ่มโครงการจากทุนตะวันตก สิงคโปร์ และญี่ปุ่น ผู้รับเหมาวิศวกรรม จัดหา และก่อสร้าง (EPC) รายใหญ่ของไทยอย่าง STECON, ITD และ Gunkul รวมถึงผู้รับเหมางานระบบวิศวกรรมอาคารยังคงได้รับส่วนแบ่งในงานโครงสร้างโยธาและระบบไฟฟ้าภายนอก แม้ตัวอุปกรณ์หัวใจหลักอย่างเซิร์ฟเวอร์ ชิปประมวลผล และระบบทำความเย็นขั้นสูงจะยังคงต้องนำเข้าจากต่างประเทศเกือบทั้งหมดก็ตาม
ในทางกลับกัน กลุ่มโครงการที่ลงทุนโดยทุนจีนกลับเผชิญเสียงสะท้อนจากภาคเอกชนด้านวิศวกรรมและออกแบบศูนย์ข้อมูล โดย นายขจรศักดิ์ สัมพันธ์วิเชียร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ดีซี ดีไซน์ โซลูชั่น จำกัด เปิดเผยข้อมูลผ่านสื่อเศรษฐกิจว่าโครงการลงทุนจากกลุ่มทุนจีนมักนำผู้รับเหมาก่อสร้าง วิศวกรออกแบบ และวัสดุก่อสร้างจากต่างประเทศเข้ามาดำเนินงานเกือบทั้งหมด ส่งผลให้วิศวกรไทยจำนวนไม่น้อยถูกลดบทบาทเหลือเพียงผู้ลงนามรับรองแบบตามข้อกำหนดทางกฎหมายโดยไม่ได้ร่วมออกแบบจริง ซึ่งสร้างความเสี่ยงต่อมาตรฐานความปลอดภัยและการถ่ายทอดองค์ความรู้ในระยะยาว
คลื่นย้ายฐาน PCB ดึงซัพพลายเชนต่างชาติตามเข้าไทยเป็นขบวน
นอกเหนือจากธุรกิจศูนย์ข้อมูล อุตสาหกรรมแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ (PCB) ที่ไทยก้าวขึ้นมาเป็นฐานการผลิตอันดับ 1 ของอาเซียนและอันดับ 5 ของโลก กำลังเผชิญโครงสร้างซัพพลายเชนในลักษณะเดียวกัน โดยผู้ผลิตระดับโลกจากไต้หวันและจีนที่เข้ามาขยายการลงทุนไม่ได้ย้ายเข้ามาเพียงโรงงานประกอบขั้นสุดท้าย แต่ได้ดึงซัพพลายเออร์ระดับ Tier 1 และ Tier 2 ในประเทศแม่เข้ามาตั้งฐานผลิตวัตถุดิบต้นน้ำในไทยควบคู่กันไปด้วย ทั้งกลุ่มผู้ผลิตแผ่นลามิเนตทองแดง น้ำยาเคมีกัดลายวงจร และเครื่องจักรความละเอียดสูง คิดเป็นเม็ดเงินลงทุนในกลุ่มวัสดุขั้นสูงตามมาอีกกว่า 20,000 – 30,000 ล้านบาท
โครงสร้างดังกล่าวทำให้ผู้ประกอบการผลิต PCB สัญชาติไทยดั้งเดิมอย่าง KCE และ Hana ยังคงมีบทบาทหลักอยู่ในตลาดเดิมอย่างชิ้นส่วนยานยนต์ ขณะที่คลื่นการลงทุนใหม่ซึ่งป้อนให้กับ AI Server และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลถูกขับเคลื่อนโดยเครือข่ายซัพพลายเชนต่างชาติเกือบสมบูรณ์ ส่งผลให้อานิสงส์ทางเศรษฐกิจที่ตกถึงมือผู้ประกอบการไทยในระยะสั้นกระจุกตัวอยู่เพียงธุรกิจนิคมอุตสาหกรรม ระบบโลจิสติกส์ สาธารณูปโภค และการจ้างงานแรงงานในประเทศ
ส.อ.ท. และ สภาพัฒน์ จี้รัฐคุมเข้มเกณฑ์คัดกรอง ปิดความเสี่ยงทุน 0 เหรียญ
จากความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างดังกล่าว สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ประเมินเมื่อช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน 2569 ว่าแม้กระแสการลงทุน Data Center และ AI จะเป็นโอกาสสำคัญที่อาจดึงดูดเม็ดเงินเข้าประเทศได้ถึง 1.2 – 2 ล้านล้านบาท และช่วยยกระดับอุตสาหกรรมไทยสู่ Smart Electronics แต่ภาครัฐไม่ควรวัดความสำเร็จเพียงตัวเลขมูลค่าการลงทุนหรือจำนวนการจ้างงานหน้างานเท่านั้น แต่ต้องเร่งอุดช่องโหว่ห่วงโซ่อุปทานเพื่อดึงคำสั่งซื้อและเทคโนโลยีมาสู่ผู้ผลิตไทยให้ได้มากที่สุด
สอดคล้องกับท่าทีของ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) และนักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ที่ออกมาเตือนถึงความเสี่ยงของภาวะศูนย์กลางลงทุน 0 เหรียญ หรือ Zero-Dollar Investment Hub หากภาครัฐให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีสูงสุด 8 – 13 ปี และโควตาโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและน้ำประปาโดยไม่มีเงื่อนไขผูกมัดเรื่องการใช้วัตถุดิบในประเทศ (Local Content) หรือการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้บุคลากรไทย รวมถึงข้อเสนอของภาคเอกชนที่ต้องการให้บังคับใช้เกณฑ์แบ่งปันโควตาการประมวลผลสมรรถนะสูง (Cloud HPC) ให้แก่ภาคธุรกิจและสถาบันการศึกษาในไทยได้เข้าถึง
รัฐเดินหน้าเกณฑ์คัดกรอง 4 มิติและแบ่ง 7 ระดับคุมเข้ม Data Center
ในส่วนของความคืบหน้าการกำกับดูแลจากภาครัฐ เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้มีมติเห็นชอบแนวทางนโยบายกำกับดูแลกิจการ Data Center โดยแบ่งกลุ่มกำกับดูแลตามขนาดการใช้กำลังไฟฟ้าออกเป็น 7 ระดับ ตั้งแต่ต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ ไปจนถึงมากกว่า 200 เมกะวัตต์ ขึ้นไป พร้อมตั้งคณะกรรมการตรวจสอบโครงการที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมไปแล้ว 57 โครงการ เพื่อคัดกรองผู้ที่เข้ามาจองโควตาไฟฟ้าและน้ำแต่ไม่มีแผนลงทุนจริงออก รวมถึงกำหนดให้โครงการที่ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ ขึ้นไปต้องตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมเท่านั้น
ขณะที่ BOI ได้ปรับกรอบพิจารณาให้สิทธิประโยชน์การลงทุนใหม่ภายใต้เกณฑ์คัดกรอง 4 มิติ ได้แก่ ความพร้อมและความมั่นคงด้านพลังงาน การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมและผังเมือง และการสร้างประโยชน์ต่อประเทศไทย ซึ่งรวมถึงเงื่อนไขการจ้างงานบุคลากรไทยในสัดส่วนไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 การพัฒนาและรับรองผู้ผลิตชิ้นส่วนในประเทศ (Vendor) ไทย การเชื่อมโยงธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน และการเปิดพื้นที่ให้สตาร์ตอัปและสถาบันการศึกษาเข้าถึงบริการ Cloud และกำลังประมวลผลในราคาที่เข้าถึงได้ โดยข้อมูลจาก BOI ระบุว่านับตั้งแต่เริ่มยกระดับความเข้มงวดในการคัดกรองตั้งแต่เดือนเมษายน 2569 เป็นต้นมา ยังไม่มีคำขอรับการส่งเสริมโครงการ Data Center รายใหม่ยื่นเข้ามาเพิ่มเติม
อย่างไรก็ตาม ภาคเอกชนยังคงจับตาการประกาศรายละเอียดหลักเกณฑ์เชิงปฏิบัติของ BOI และบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ โดยเฉพาะการกำหนดตัวเลขสัดส่วน Local Content ขั้นต่ำและสัดส่วนผู้รับเหมาไทยที่ยังไม่มีการระบุตัวเลขบังคับอย่างเป็นทางการ เพื่อสร้างความชัดเจนในการกระจายผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจสู่ผู้ประกอบการในประเทศอย่างแท้จริง
#BOI #บีโอไอ #ลงทุนจริง2569 #DataCenter #PCB #ซัพพลายเชน #EEC #TheReporterAsia
