บริษัท ทางยกระดับดอนเมือง จำกัด (มหาชน) หรือ DMT ประสบความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมในการขับเคลื่อนโครงการ ทำนาลดคาร์บอน ยกระดับความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิต ซึ่งเป็นโครงการต้นแบบการทำเกษตรคาร์บอนต่ำในพื้นที่ ตำบลวัดยม อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยสามารถบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนเกษตรกรได้อย่างแข็งแกร่ง จนสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและเพิ่มมูลค่าผลผลิตได้อย่างชัดเจน
การดำเนินงานครั้งนี้เริ่มต้นขึ้นจากการระดมความคิดเห็นและการวางแผนอย่างเป็นระบบร่วมกับหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ ประกอบด้วย สำนักงานเกษตรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา สำนักงานเกษตรอำเภอบางปะอิน และสำนักงานพาณิชย์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยได้ร่วมมือกับ บริษัท เนทซีโรคาร์บอน จำกัด และเกษตรกรต้นแบบในพื้นที่ เพื่อศึกษาแนวทางที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่จริงก่อนเริ่มฤดูกาลเพาะปลูก เพื่อมุ่งเน้นให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายอย่างยั่งยืน
ในกระบวนการเพาะปลูก ดร.ศักดิ์ดา พรรณไวย กรรมการผู้จัดการ ทางยกระดับดอนเมือง ได้นำทีมผู้บริหารพร้อมด้วยพนักงานจิตอาสา ลงพื้นที่ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเกษตรกร เพื่อร่วมกันหว่านเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมปทุมธานี 1 ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างแปลงนาสาธิตเพื่อการเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อม โดยมีการติดตามความคืบหน้าและประเมินผลอย่างใกล้ชิดตลอดช่วงเวลาของการทำเกษตรกรรมในโครงการนี้
เทคโนโลยีและการจัดการนาข้าว
โครงการนี้ได้นำเทคโนโลยีติดตามภาคสนามมาใช้ควบคู่กับการบริหารจัดการน้ำตามแนวทาง Alternate Wetting and Drying หรือการทำนาแบบเปียกสลับแห้ง ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญในการจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ การตรวจสอบอัตราการเจริญเติบโตของต้นข้าวและสภาพแวดล้อมในแปลงนาได้รับการบันทึกข้อมูลอย่างละเอียด เพื่อให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์การประเมินคาร์บอนเครดิตที่เป็นเป้าหมายหลักของโครงการ
กระบวนการบริหารจัดการน้ำจะทำการปล่อยน้ำออกจากแปลงนาทั้งหมดจำนวน 2 รอบ ซึ่งช่วยจำกัดการเกิดก๊าซมีเทนในดินได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ทีมงานยังได้ให้คำแนะนำแก่เกษตรกรในการลดการใช้ปุ๋ยเคมีและหันมาใช้อินทรียวัตถุเพิ่มขึ้น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเพาะปลูกดังกล่าวช่วยให้ต้นข้าวมีความแข็งแรง สามารถเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์และให้ผลผลิตที่มีคุณภาพสูงตามมาตรฐาน
หลังจากเสร็จสิ้นช่วงเวลาการเพาะปลูกเป็นเวลา 4 เดือน คณะผู้บริหาร พนักงานจิตอาสา หน่วยงานภาครัฐ และเกษตรกรในชุมชนได้ร่วมกันลงแขกเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวจากแปลงนาสาธิต โดย ดร.ศักดิ์ดา พรรณไวย กรรมการผู้จัดการ DMT กล่าวว่า สิ่งที่บริษัทภูมิใจไม่ใช่เพียงการได้ผลผลิตจากแปลงนา แต่คือการได้เห็นความร่วมมือระหว่างภาคเอกชน ภาครัฐ และชุมชน เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมพิสูจน์ว่าการทำเกษตรก็สามารถเป็นอีกกลไกหนึ่งในการร่วมแก้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้
การต่อยอดผลผลิตและการลดมลพิษ
ผลจากการดำเนินโครงการบนพื้นที่แปลงนาสาธิตขนาด 20 ไร่ สามารถเก็บเกี่ยวข้าวเปลือกได้รวมทั้งสิ้น 11.60 ตัน และเมื่อนำเข้าสู่กระบวนการสีและแปรรูปแล้ว ได้เป็นข้าวสารคุณภาพสูงปริมาณประมาณ 5.9 ตัน ซึ่งทาง DMT ได้นำผลผลิตทั้งหมดมาพัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ข้าวสารบรรจุถุงสุญญากาศภายใต้แบรนด์ ข้าว Green Way เพื่อช่วยรักษาคุณภาพ ยืดอายุการเก็บรักษา และนำไปใช้ในกิจกรรมเพื่อสังคมต่อไป
หลังจากการเก็บเกี่ยวผลผลิตเสร็จสิ้น โครงการยังได้บริหารจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร โดยการรวบรวมฟางข้าวเข้าสู่กระบวนการหมักเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุในชั้นดิน แทนวิธีการเผาตอซังและฟางข้าวแบบเดิม ซึ่งแนวทางนี้ถือเป็นส่วนสำคัญในการป้องกันและลดปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ในพื้นที่ รวมถึงเป็นการเตรียมความพร้อมของสภาพดินสำหรับการเพาะปลูกในฤดูกาลถัดไป
จากการประเมินผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อมตามหลักเกณฑ์ Premium T-VER รหัสมาตรฐาน T-VER-P-METH-13-08 พบว่าการทำนาแบบเปียกสลับแห้งร่วมกับการลดสารเคมี สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้เฉลี่ย 0.87 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อไร่ คิดเป็นคาร์บอนเครดิตรวม 17.44 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ซึ่งถือเป็นความสำเร็จครั้งสำคัญในการสร้างต้นแบบเกษตรกรรมคาร์บอนต่ำที่ใช้งานได้จริง
#DMT #ทำนาลดคาร์บอน #เกษตรคาร์บอนต่ำ #ข้าวGreenWay #ทางยกระดับดอนเมือง #ความยั่งยืน
