จีนเริ่มต้นใช้งาน กลุ่มดาวเทียม เชิงพาณิชย์กานเต๋อ (Gande Constellation) สำหรับเฝ้าติดตามขยะอวกาศอย่างเป็นทางการ หลังจากจรวดเชิงพาณิชย์ลี่เจี้ยน-1 ขนส่งดาวเทียมดวงแรกของกลุ่มสู่วงโคจรสำเร็จเมื่อวันศุกร์ที่ 24 กรกฎาคมที่ผ่านมา โดยเครือข่ายดาวเทียมกานเต๋อจะมีจำนวนรวม 120 ดวง มีเป้าหมายสำคัญในการตรวจจับวัตถุและซากสิ่งประดิษฐ์ในทุกวงโคจรตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อยกระดับความปลอดภัยให้กับภารกิจทางอวกาศในอนาคต
โครงสร้างและการพัฒนา 3 ระยะของกลุ่มดาวเทียมกานเต๋อ
ซินหัว รายงานว่า โครงการ กลุ่มดาวเทียม กานเต๋อได้รับการพัฒนาโดย ATmoto Technology บริษัทการบินอวกาศเอกชนซึ่งมีฐานปฏิบัติการอยู่ในกรุงปักกิ่ง โดยวางแผนแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 3 ระยะ และมีเป้าหมายที่จะเปิดใช้งานอย่างเต็มรูปแบบภายในปี 2030 สำหรับระยะที่ 1 ใช้ชื่อว่า LX630 ประกอบด้วยดาวเทียมจำนวน 14 ดวง ซึ่งเป็นการร่วมมือพัฒนาระหว่าง Liangxi Aerospace Technology Group ในเมืองอู๋ซี และ ATmoto Technology เพื่อร่วมกันสร้างระบบสนับสนุนการเฝ้าติดตาม และจัดทำข้อมูลวัตถุในวงโคจรระดับต่ำ กลาง และสูงอย่างรอบด้าน
ในส่วนของระยะที่ 2 ทีมนักพัฒนาวางแผนจะเพิ่มดาวเทียมอีกจำนวน 36 ดวง ซึ่งจะติดตั้งเซ็นเซอร์ถ่ายภาพความละเอียดสูง พร้อมระบบตรวจวัดสภาพแวดล้อมทางแม่เหล็กไฟฟ้า ส่วนระยะที่ 3 จะเป็นการเพิ่มดาวเทียมอีก 70 ดวง ซึ่งมีความสามารถสูงในการระบุวัตถุ วิเคราะห์พฤติกรรม และตัดสินใจได้ด้วยตนเองโดยอัตโนมัติ เพื่อให้ครอบคลุมการปฏิบัติการในอวกาศได้อย่างสมบูรณ์แบบและมีประสิทธิภาพสูงสุด
สำหรับดาวเทียมดวงแรกที่ถูกส่งขึ้นสู่วงโคจรไปแล้วนั้น ได้รับการติดตั้งคอมพิวเตอร์ประมวลผลด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ซึ่งช่วยให้ดาวเทียมสามารถตรวจตรา รับมือกับเหตุฉุกเฉิน และดำเนินภารกิจติดตามได้อย่างรวดเร็ว โดยที่ศูนย์ควบคุมภาคพื้นดินไม่จำเป็นต้องเข้าแทรกแซงบ่อยครั้ง นอกจากนี้ ตัวดาวเทียมยังมีความสามารถในการปรับเปลี่ยนวงโคจร เพื่อทำการสังเกตการณ์ในระยะใกล้ และรองรับปฏิบัติการขั้นสูงอื่นๆ ในวงโคจรได้อย่างยืดหยุ่น
วิกฤตขยะอวกาศกับภัยคุกคามต่อภารกิจสำรวจจักรวาล
ความจำเป็นในการสร้างกลุ่มดาวเทียมกานเต๋อเกิดจากปริมาณขยะอวกาศที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตามจำนวนการปล่อยจรวด ภารกิจสำรวจดาวเคราะห์ และกิจกรรมของดาวเทียมที่คึกคักขึ้น โดยย้อนกลับไปเมื่อปี 2025 ยานอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุม Shenzhou-20 ของจีนต้องประจำการอยู่บนสถานีอวกาศเทียนกงนานกว่ากำหนด เนื่องจากกระจกช่องหน้าต่างของแคปซูลส่งกลับได้รับความเสียหายจากการพุ่งชนของขยะอวกาศ
นอกจากนี้ เมื่อปี 2024 ทีมนักบินอวกาศประจำภารกิจ Shenzhou-17 จำเป็นต้องปฏิบัติภารกิจเดินอวกาศถึง 2 ครั้ง เพื่อดำเนินการซ่อมแซมแผงโซลาร์เซลล์ของโมดูลหลัก ที่ได้รับความเสียหายจากเศษขยะอวกาศในวงโคจรเช่นเดียวกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงอันตรายที่เกิดขึ้นจริงและส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของมนุษย์อวกาศและทรัพย์สินทางอวกาศอย่างมหาศาล
สื่อมวลชนรายงานเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันปริมาณขยะอวกาศที่มีขนาดใหญ่กว่า 1 เซนติเมตร ซึ่งมีความใหญ่พอที่จะก่อให้เกิดภัยคุกคามร้ายแรงต่อยานอวกาศ มีแนวโน้มสูงเกิน 1 ล้านชิ้นแล้ว โดยเศษซากเหล่านี้เคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงถึงประมาณ 7.9 กิโลเมตรต่อวินาที ทำให้มีพลังงานจลน์มหาศาลเมื่อเกิดการพุ่งชน โครงการกลุ่มดาวเทียมกานเต๋อจึงถือเป็นความพยายามล่าสุดในการยกระดับการเฝ้าติดตาม ควบคู่ไปกับการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อปกป้องยานอวกาศ โดยชื่อ “กานเต๋อ” ตั้งขึ้นเพื่อระลึกถึงนักดาราศาสตร์ชาวจีนในยุคจ้านกั๋วที่มีบทบาทสำคัญในการจัดทำบัญชีรายชื่อดาวฤกษ์ที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์
#กานเต๋อ #GandeConstellation #ขยะอวกาศ #เทคโนโลยีอวกาศ #จีน #ATmotoTechnology #LiangxiAerospace #สถานีอวกาศเทียนกง #การสำรวจอวกาศ
