คณะนักวิจัยจากสถาบันฟิสิกส์ชั้นบรรยากาศ สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน ร่วมกับมหาวิทยาลัยฟู่ตั้น ประสบความสำเร็จในการพัฒนาระบบพยากรณ์พายุไต้ฝุ่น “ฝูซี-ซีเอ็นโอพีเอส” (FuXi-CNOPs) ซึ่งเป็นการบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ากับหลักการทางพลศาสตร์ของชั้นบรรยากาศ เพื่อยกระดับความแม่นยำในการทำนายทิศทางการเคลื่อนตัวของพายุไต้ฝุ่นระยะกลางและระยะยาว
ข้อจำกัดของโมเดล AI รูปแบบเดิมกับการพยากรณ์สภาพอากาศ
การพยากรณ์ทางอุตุนิยมวิทยาด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากขีดความสามารถในการประมวลผลข้อมูลที่มีประสิทธิภาพสูง อย่างไรก็ตาม โมเดลปัญญาประดิษฐ์ส่วนใหญ่มักพึ่งพาการจดจำรูปแบบเชิงประจักษ์จากข้อมูลในอดีต แต่ยังขาดการสนับสนุนจากกฎฟิสิกส์ของชั้นบรรยากาศจริง
ข้อจำกัดดังกล่าวส่งผลให้การพยากรณ์อากาศระยะกลางและระยะยาวขาดความเสถียร เนื่องจากในชั้นบรรยากาศมีปรากฏการณ์ผีเสื้อขยับปีก (butterfly effect) ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยในสภาพอากาศอาจขยายตัวอย่างต่อเนื่อง และส่งผลให้ทิศทางการเคลื่อนตัวของพายุไต้ฝุ่นเบี่ยงเบนไปจากเดิม ซึ่งถือเป็นความท้าทายสำคัญในการพยากรณ์ทางอุตุนิยมวิทยามาโดยตลอด
กลไกการทำงานของระบบพยากรณ์พายุไต้ฝุ่น FuXi-CNOPs
คณะวิจัยนำโดย ต้วนหว่านสั่ว จากสถาบันฟิสิกส์ชั้นบรรยากาศ สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน และคณะทำงานของ หลี่ฮ่าว จากมหาวิทยาลัยฟู่ตั้น ได้นำอัลกอริทึมพลศาสตร์ไม่เชิงเส้นมาประยุกต์ใช้ใน “ฝูซี” (FuXi) ซึ่งเป็นโมเดลปัญญาประดิษฐ์ขนาดใหญ่ด้านอุตุนิยมวิทยาที่พัฒนาขึ้นในประเทศจีน จนเกิดเป็นระบบ “ฝูซี-ซีเอ็นโอพีเอส” (FuXi-CNOPs)
ระบบดังกล่าวสามารถระบุพื้นที่ที่มีอิทธิพลต่อการเคลื่อนตัวของพายุไต้ฝุ่นได้อย่างแม่นยำ พร้อมทั้งคัดกรองความผันผวนทางอุตุนิยมวิทยาเบื้องต้นที่อาจสร้างข้อผิดพลาดในการคำนวณ ทำให้ข้อมูลการพยากรณ์ที่ได้มีความสอดคล้องกับกฎฟิสิกส์ของชั้นบรรยากาศจริง และช่วยลดปัญหาการเบี่ยงเบนของเส้นทางพายุได้อย่างมีประสิทธิภาพ
#จีน, #เทคโนโลยี, #ปัญญาประดิษฐ์, #AI, #พยากรณ์อากาศ, #พายุไต้ฝุ่น, #FuXiCNOPs, #อุตุนิยมวิทยา
ภาพ/ข่าว : ซินหัว
