สำนักงานอุตุนิยมวิทยาแห่งชาติจีน เปิดตัวโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ชุดแรกที่พัฒนาขึ้นจากฐานข้อมูลดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา เฟิงอวิ๋น (Fengyun) เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการวิเคราะห์ ติดตาม และแจ้งเตือนภัยสภาพอากาศสุดขั้วแบบเรียลไทม์ โดยครอบคลุมทั้งระบบวิเคราะห์พายุไต้ฝุ่นอัจฉริยะและการเตือนภัยล่วงหน้าจากปรากฏการณ์มวลอากาศรุนแรง
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวสะท้อนถึงการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูงมาประยุกต์ใช้ร่วมกับระบบสังเกตการณ์อวกาศ เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการพยากรณ์และลดผลกระทบจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ ซึ่งโมเดลชุดแรกนี้ประกอบด้วย 2 ระบบหลักที่ทำงานควบคู่กันในการตรวจจับและประมวลผลข้อมูลสภาพอากาศ
วิเคราะห์โครงสร้างไต้ฝุ่นอัตโนมัติ ออกรายงานใน 27 วินาที
โมเดลวิเคราะห์ภาพเมฆพายุไต้ฝุ่นอัจฉริยะได้รับการออกแบบมาเพื่อตรวจจับตำแหน่ง โครงสร้าง ระดับความรุนแรง และทิศทางการก่อตัวของพายุไต้ฝุ่นโดยอัตโนมัติ ระบบสามารถสร้างข้อความรายงานตามมาตรฐานการพยากรณ์ พร้อมทั้งแปลงข้อมูลเชิงลึกให้อยู่ในรูปแบบภาพกราฟิกเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจของนักพยากรณ์อากาศได้ทันที
ปัจจุบัน โมเดลดังกล่าวครอบคลุมคุณลักษณะเฉพาะของพายุไต้ฝุ่นถึง 7 ประเภท โดยมีความถี่ในการประมวลผลข้อมูลใหม่ทุกๆ 15 นาที และใช้เวลาประมวลผลเพื่อสร้างข้อความวิเคราะห์ฉบับสมบูรณ์เพียง 27 วินาที ซึ่งช่วยลดระยะเวลาการทำงานและเพิ่มความแม่นยำในการรับมือพายุที่เคลื่อนตัวอย่างรวดเร็ว
เสริมศักยภาพพยากรณ์ระยะสั้น แจ้งเตือนล่วงหน้าสูงสุด 4 ชั่วโมง
สำหรับโมเดลพยากรณ์เตือนภัยการยกตัวของมวลอากาศอย่างรุนแรง (severe convection) ซึ่งเน้นการพยากรณ์อากาศระยะสั้นแบบเร่งด่วน (nowcasting) จะใช้ข้อมูลตรวจวัดต่อเนื่องจาก ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาเฟิงอวิ๋น-4 ย้อนหลัง 2 ชั่วโมง เพื่อนำมาคำนวณและคาดการณ์แนวโน้มการก่อตัวของกลุ่มเมฆฝนฟ้าคะนอง พร้อมระบุพิกัดพื้นที่เสี่ยงภัยได้อย่างตรงจุด
การประยุกต์ใช้โมเดลดังกล่าวส่งผลให้ระบบสามารถขยายระยะเวลาการแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าได้สูงสุดถึง 4 ชั่วโมง เปิดโอกาสให้หน่วยงานบริหารจัดการภัยพิบัติและประชาชนในพื้นที่เสี่ยงสามารถเตรียมการป้องกันและอพยพได้อย่างทันท่วงที
เครือข่ายดาวเทียม 10 ดวง บริการข้อมูลครอบคลุม 141 ประเทศ
ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาตระกูลเฟิงอวิ๋นถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในระบบตรวจวัดอุตุนิยมวิทยาแบบครบวงจรของจีน การผสานเทคโนโลยี AI ช่วยปลดล็อกศักยภาพในการดึงข้อมูลเชิงลึกจากคลังข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ที่บันทึกได้จากอวกาศ ทำให้การตรวจจับความเปลี่ยนแปลงของชั้นบรรยากาศทำได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น
ปัจจุบัน จีนมีดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาเฟิงอวิ๋นปฏิบัติการอยู่ในวงโคจรทั้งสิ้น 10 ดวง พร้อมทั้งเปิดกว้างให้หน่วยงานด้านอุตุนิยมวิทยาและบรรเทาสาธารณภัยใน 141 ประเทศและภูมิภาค ทั่วโลกสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลดาวเทียมดังกล่าวเพื่อการพยากรณ์อากาศระดับสากล
ขอบคุณภาพ/ข่าว : ซินหัว
#จีน #Fengyun #AI #เทคโนโลยีอวกาศ #พยากรณ์อากาศ #พายุไต้ฝุ่น #TheReporterAsia
