ธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ในญี่ปุ่นตรวจพบช่องโหว่ของระบบไอทีเพิ่มขึ้นถึงสองเท่าตัวในช่วงฤดูร้อนนี้เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ท่ามกลางกระแสการใช้งานโมเดลปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูง (Frontier AI) ที่เร่งให้เกิดการค้นพบจุดอ่อนเชิงระบบอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้สถาบันการเงินหลายแห่งเร่งอุดช่องโหว่และเตรียมพิจารณาระงับการให้บริการเป็นการชั่วคราวเพื่อป้องกันความเสี่ยงต่อทรัพย์สินของลูกค้า
Frontier AI เร่งสปีดช่องโหว่ รัฐบาลญี่ปุ่นผนึกกำลังคุมเข้ม
การค้นพบช่องโหว่ที่เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าตามรายงานของสื่อ Nikkei เกิดขึ้นหลังจากที่บริษัท Anthropic ได้ประกาศเปิดตัวโมเดล Claude Mythos ในช่วงฤดูใบไม้ผลิที่ผ่านมา ซึ่งนับเป็นภาพสะท้อนแรกถึงผลกระทบและการปรับตัวภายในของภาคธนาคาร โดยทาง สมาคมธนาคารแห่งประเทศญี่ปุ่น (Japanese Bankers Association) ยอมรับว่า สถาบันการเงินอาจจำเป็นต้องระงับบริการเชิงรุก เช่น ตู้เอทีเอ็ม (ATM) หากการติดตั้งแพตช์อัปเดตระบบไม่สามารถทำได้ทันการณ์ เพื่อปกป้องทรัพย์สินของลูกค้า
ทาคานาโอะ นิชิยามะ (Takanori Nishiyama) รองประธานอาวุโสประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก และผู้จัดการประจำประเทศญี่ปุ่นของ Keeper Security เปิดเผยว่า ปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูงได้เข้ามาเปลี่ยนอัตราเร่งของการค้นพบช่องโหว่ในภาคการเงินอย่างสิ้นเชิง โดยหน่วยงานกำกับดูแลอย่าง สำนักงานบริการทางการเงินของญี่ปุ่น (FSA) และ ธนาคารกลางญี่ปุ่น (Bank of Japan) ได้ส่งสัญญาณเตือนมาตั้งแต่เดือนพฤษภาคม โดยกำหนดให้สถาบันการเงินจัดการประเด็น Frontier AI ในฐานะวาระระดับการบริหารจัดการ พร้อมวางเกณฑ์ที่ชัดเจนในการระงับบริการเชิงรุก
ขณะเดียวกัน รัฐบาลญี่ปุ่นได้ริเริ่มโครงการ Project YATA-Shield ในเดือนเดียวกัน โดยดึง 14 กระทรวงและหน่วยงานรัฐเข้ามาร่วมเสริมสร้างเกราะป้องกันทางไซเบอร์ให้กับสถาบันการเงิน ก่อนที่จะขยายผลไปยังโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ 15 ภาคส่วน เพื่อรับมือกับภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ทวีความรุนแรงขึ้น
สกัดการเจาะระบบด้วยระบบจัดการสิทธิ์ระดับสูง PAM และ JIT
เมื่อระบบถูกค้นพบช่องโหว่เร็วกว่าความสามารถในการอุดแพตช์ ความปลอดภัยด้านการจัดการตัวตน (Identity Security) จึงเป็นปัจจัยชี้ขาดว่าจะสามารถจำกัดการเคลื่อนไหวของผู้โจมตีได้มากน้อยเพียงใด เพราะเมื่ออาชญากรไซเบอร์สามารถเข้าสู่ระบบที่ยังไม่ได้แพตช์ได้สำเร็จ เป้าหมายถัดไปคือการตามหาข้อมูลประจำตัวของผู้ดูแลระบบ (Privileged Credentials) รวมถึงกุญแจลับที่ตกค้างอยู่ในโค้ดหรือไฟล์กำหนดค่าระบบ
ปัจจุบัน สถาบันการเงินในญี่ปุ่นไม่ได้มีเพียงผู้ดูแลระบบที่เป็นมนุษย์เท่านั้น แต่ยังมีการใช้งานบัญชีบริการ (Service Accounts), การเชื่อมต่อผ่าน API และตัวแทนปัญญาประดิษฐ์ (AI Agents) ซึ่งล้วนแต่มีสิทธิ์การเข้าถึงระดับสูง (Privileged Access) ส่งผลให้การโจมตีช่องโหว่เพียงจุดเดียวสามารถลุกลามจนควบคุมเครือข่ายได้ทั้งหมด หากผู้โจมตีสามารถขยายผลจากสิทธิ์เหล่านั้น การตัดทอนสิทธิ์การใช้งานแบบถาวรและเปลี่ยนมาใช้ระบบเข้าถึงแบบทันเวลาพอดี (Just-In-Time – JIT) ซึ่งจะหมดอายุลงทันทีเมื่องานเสร็จสิ้น จึงช่วยควบคุมความเสียหายไม่ให้ลุกลาม ไม่ว่าตัวตนที่ถูกเจาะจะเป็นมนุษย์หรือ Non-Human Identities (NHIs)
เร่งยกเลิกบัญชีสิทธิ์เกินจำเป็น ป้องกันผลกระทบระบบบริการ
FSA และ ธนาคารกลางญี่ปุ่น ได้สั่งการให้สถาบันการเงินลบบัญชีผู้ใช้ที่มีสิทธิ์ระดับสูงโดยไม่จำเป็นออก และบังคับใช้การยืนยันตัวตนแบบหลายปัจจัย (Multi-Factor Authentication – MFA) ในทุกบัญชีสิทธิ์ ซึ่งโซลูชันการจัดการสิทธิ์การเข้าถึงระดับสูง (Privileged Access Management – PAM) เข้ามาช่วยควบคุมทั้งตัวตนมนุษย์และระบบอัตโนมัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หากขาดระบบ PAM บัญชีกลุ่ม NHIs จะทำงานโดยไม่มีขั้นตอนการอนุมัติ ขาดประวัติการตรวจสอบย้อนหลัง (Audit Trails) และไม่สามารถเพิกถอนสิทธิ์ได้อย่างรวดเร็วตามมาตรฐานของภาคธนาคารในยุค AI การนำระบบสิทธิ์ขั้นต่ำ (Least-Privilege) และ JIT มาใช้ จะช่วยให้ธนาคารสามารถตรวจสอบและเพิกถอนสิทธิ์ได้อย่างทันท่วงที ป้องกันไม่ให้ช่องโหว่ที่ไม่ได้รับการอุดแพตช์สร้างความเสียหายแก่ข้อมูลลูกค้านับพันรายภายในเวลาอันสั้น
แม้ว่าการระงับระบบบริการจะเป็นแนวทางที่ช่วยปกป้องทรัพย์สินของลูกค้าได้จริง แต่ก็ส่งผลกระทบต่อความต่อเนื่องและความน่าเชื่อถือที่ลูกค้าคาดหวังจากธนาคาร การที่องค์กรควบคุมสิทธิ์การเข้าถึงทั้งฝั่งมนุษย์และระบบอัตโนมัติอย่างรัดกุมตั้งแต่วันนี้ จึงช่วยลดความจำเป็นในการตัดสินใจหยุดการให้บริการในอนาคต
#KeeperSecurity #ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ #ธนาคารญี่ปุ่น #AI #CyberSecurity #IdentitySecurity #FinTech
