คณะนักข่าวและผู้ประกอบวิชาชีพสื่อจาก 10 ชาติอาเซียนกว่า 20 ชีวิต เข้าร่วมเวิร์กช็อปครั้งสำคัญที่ฮ่องกง เจาะลึกบทบาท AI ในโลกสื่อสารมวลชนยุคใหม่ พร้อมถอดบทเรียนความสำเร็จจากยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีและเศรษฐกิจสีเขียว ตอกย้ำความท้าทายในการสร้างสมดุลระหว่างประสิทธิภาพของเทคโนโลยีกับแก่นแท้ของมนุษย์ในการเล่าเรื่อง
ฮ่องกง – ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่ส่งผลกระทบต่อทุกอุตสาหกรรม วงการสื่อสารมวลชนคือหนึ่งในสมรภูมิที่เผชิญกับความท้าทายและโอกาสครั้งใหญ่ที่สุด เมื่อเร็วๆ นี้ ระหว่างวันที่ 14 ถึง 18 กรกฎาคม 2568 คณะผู้แทนจีนประจำอาเซียน (Chinese Mission to ASEAN) และหนังสือพิมพ์ China Daily ได้ร่วมกันจัด “ASEAN Media Capacity Building Workshop” ขึ้น ณ เขตบริหารพิเศษฮ่องกง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างเวทีแลกเปลี่ยนความรู้และเสริมสร้างศักยภาพให้แก่ผู้ประกอบวิชาชีพสื่ออาวุโสจากประเทศสมาชิกอาเซียนกว่า 20 คน ในการรับมือกับอิทธิพลของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ
AI: เครื่องมือทรงพลัง แต่ไม่สามารถแทนที่วิจารณญาณของมนุษย์
ประเด็นสำคัญที่เป็นหัวใจของการอบรมในครั้งนี้ คือการหาจุดสมดุลระหว่างการใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน และการรักษาไว้ซึ่งจรรยาบรรณและแก่นแท้ของงานข่าว วิทยากรผู้เชี่ยวชาญจาก China Daily ได้ให้ทรรศนะไว้อย่างน่าสนใจว่า AI เปรียบเสมือนผู้ช่วยที่ทรงพลัง สามารถปฏิวัติกระบวนการทำงานของนักข่าวได้อย่างมหาศาล ไม่ว่าจะเป็นการตรวจสอบความถูกต้องของตัวสะกดและไวยากรณ์ การสรุปข้อมูลจำนวนมาก หรือแม้กระทั่งการแปลภาษา ซึ่งช่วยลดเวลาและเพิ่มความเร็วในการรายงานข่าวได้อย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
อย่างไรก็ตาม การพึ่งพา AI มากเกินไปอาจกลายเป็นดาบสองคมที่ย้อนกลับมาทำลายความน่าเชื่อถือขององค์กรสื่อได้เช่นกัน วิทยากรเน้นย้ำว่า “AI ควรเป็นเครื่องมือสนับสนุน ไม่ใช่ผู้ควบคุม” เนื่องจาก AI ยังมีข้อจำกัดในการแยกแยะข้อเท็จจริงเชิงลึก ขาดความเข้าใจในบริบททางสังคมและวัฒนธรรม และอาจสร้าง “ข้อผิดพลาดจากข้อเท็จจริง” (Factual Errors) ซึ่งหากถูกเผยแพร่ออกไป จะส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือที่สื่อมวลชนสั่งสมมาอย่างยาวนาน วิจารณญาณ การตรวจสอบซ้ำ และการตัดสินใจสุดท้ายจึงยังคงเป็นทักษะสำคัญที่นักข่าวไม่อาจละเลยได้
สอดคล้องกับมุมมองดังกล่าว โดน มินห์ อันห์ (Doan Minh Anh) ผู้สื่อข่าวจากสำนักข่าว VietnamPlus ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้เข้าร่วมอบรม ได้แบ่งปันประสบการณ์ว่า “สิ่งสำคัญที่สุดคือการที่นักข่าวต้องรักษาความมั่นใจในพลังของการเล่าเรื่องโดยมนุษย์ เราควรใช้เครื่องมือ AI เพื่อเสริมศักยภาพการทำงานของเรา แต่ต้องไม่ปล่อยให้เครื่องมือเหล่านั้นเข้ามาบงการกระบวนการหรือชี้นำทิศทางของการรายงานข่าว”
ถอดรหัส Xiaohongshu: พลังของ “Human Touch” ในการเชื่อมต่อกับผู้บริโภค
นอกเหนือจากการถกเถียงในเชิงทฤษฎี ผู้เข้าร่วมอบรมยังได้รับฟังมุมมองจากภาคธุรกิจที่ประสบความสำเร็จในการใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมกับผู้ใช้ จง เจิ้น (Zhong Zhen) กรรมการผู้จัดการศูนย์ปฏิบัติการอีคอมเมิร์ซในเขตเศรษฐกิจอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า (Greater Bay Area) ของแพลตฟอร์มโซเชียลคอมเมิร์ซชื่อดังอย่าง Xiaohongshu (เสี่ยวหงซู) ได้ชี้ให้เห็นว่าหัวใจสำคัญที่ทำให้แพลตฟอร์มของพวกเขาเติบโตอย่างก้าวกระโดด คือการสร้างคอนเทนต์ที่สามารถ “เชื่อมต่อทางอารมณ์” (Connect Emotionally) กับผู้ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จง เจิ้น อธิบายว่า ความสำเร็จของ Xiaohongshu ไม่ได้มาจากอัลกอริทึมที่ซับซ้อนเพียงอย่างเดียว แต่มาจากการสร้างชุมชนที่ผู้ใช้สามารถแบ่งปันเรื่องราวและประสบการณ์จริงได้อย่างอิสระ ทำให้เกิด “Human Touch” หรือสัมผัสของความเป็นมนุษย์ที่สร้างความไว้วางใจและความภักดีต่อแบรนด์ บทเรียนนี้ถือเป็นกรณีศึกษาที่ล้ำค่าสำหรับองค์กรสื่อที่กำลังพยายามรักษาฐานผู้อ่านและผู้ชมในยุคดิจิทัล เพราะมันตอกย้ำว่า แม้เทคโนโลยีจะก้าวล้ำไปเพียงใด แต่คอนเทนต์ที่เข้าถึงใจคนได้ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่สุด
อนาคตสื่อดั้งเดิม: โจทย์ใหญ่ท่ามกลางการผงาดของ KOLs
อีกหนึ่งประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาอภิปรายอย่างกว้างขวางคืออนาคตของสื่อดั้งเดิม (Traditional Media) ในยุคที่ผู้มีอิทธิพลทางความคิด หรือ Key Opinion Leaders (KOLs) เข้ามามีบทบาทในการสื่อสารกับสาธารณชนมากขึ้น
จัสติน คลาเรนซ์ ลาว เทมเบรซา (Justin Clarence Lao Tembresa) ซีอีโอของ Lannang Studios จากประเทศฟิลิปปินส์ ได้แสดงความเห็นว่า สื่อดั้งเดิมจำเป็นต้องปรับตัวครั้งใหญ่เพื่อความอยู่รอด “เราต้องยกระดับคุณภาพของคอนเทนต์ให้สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ควบคู่ไปกับการผสมผสานเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาในกระบวนการผลิต แต่ทั้งหมดนี้ต้องทำโดยไม่สูญเสียความน่าเชื่อถือและความอบอุ่นที่เป็นเอกลักษณ์ของเรา”
เขากล่าวเสริมว่า ในขณะที่ KOLs อาจมีความรวดเร็วในการนำเสนอประเด็นเฉพาะกลุ่ม สื่อดั้งเดิมยังมีจุดแข็งในด้านการตรวจสอบข้อมูลเชิงลึก การนำเสนอข่าวอย่างรอบด้าน และการยึดมั่นในมาตรฐานทางจริยธรรม ซึ่งเป็นสิ่งที่สร้างความแตกต่างและเป็นคุณค่าที่ผู้บริโภคยังคงมองหา
เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ: จาก Mobile Journalism สู่โดรนถ่ายภาพ
เวิร์กช็อปครั้งนี้ไม่ได้มีเพียงการบรรยาย แต่ยังเน้นการฝึกปฏิบัติจริง (Hands-on Training) เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้สัมผัสกับเทคโนโลยีการผลิตสื่อสมัยใหม่ด้วยตนเอง ทีมงานจาก China Daily ได้สาธิตการใช้งานอุปกรณ์ถ่ายภาพหลากหลายประเภท ตั้งแต่กล้องพกพา (Pocket Cameras), โดรนสำหรับถ่ายภาพมุมสูง, ไปจนถึงกล้องแอ็กชัน (Action Cameras) พร้อมอธิบายเทคนิคการจัดองค์ประกอบภาพและการออกแบบสคริปต์สำหรับงานวิดีโอ ผู้เข้าร่วมแสดงความสนใจอย่างยิ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอุปกรณ์เสริมสำหรับการถ่ายภาพด้วยโทรศัพท์มือถือ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มของ Mobile Journalism ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว
ทัศนศึกษา: เปิดโลกทัศน์เทคโนโลยีและเศรษฐกิจสีเขียว
เพื่อสร้างความเข้าใจในบริบทที่กว้างขึ้น ผู้เข้าร่วมได้มีโอกาสทัศนศึกษาสถานที่สำคัญหลายแห่งในฮ่องกงและเซินเจิ้น การเยี่ยมชม Cyberport ซึ่งเป็นศูนย์กลางด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลของฮ่องกง และ สภานิติบัญญัติ (Legislative Council) ทำให้คณะสื่อมวลชนอาเซียนได้เห็นภาพรวมของภูมิทัศน์ทางเทคโนโลยีและโครงสร้างธรรมาภิบาลของเมือง
นอกจากนี้ การเดินทางไปยัง อุทยานนิเวศวิทยาพลังงานหนานซาน (Nanshan Energy Ecological Park) ในเมืองเซินเจิ้น ถือเป็นอีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญที่เปิดมุมมองด้านการพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) อุทยานแห่งนี้เป็นต้นแบบของโรงไฟฟ้าจากขยะที่ผสมผสานการใช้พลังงานอย่างยั่งยืนเข้ากับการเป็นพื้นที่สาธารณะสำหรับชุมชน
ซู เหวิน จุน (Soo Wern Jun) ผู้สื่อข่าวจาก Malay Mail ประเทศมาเลเซีย กล่าวถึงความประทับใจว่า “อุทยานแห่งนี้เป็นตัวอย่างที่ยอดเยี่ยมของความพยายามในการอนุรักษ์พลังงาน ฉันสนใจอย่างยิ่งที่จะนำบทเรียนเหล่านี้กลับไปปรับใช้ที่บ้านเกิด” มุมมองนี้สะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ข้ามพรมแดน ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเป้าหมายสำคัญของการจัดงานในครั้งนี้
โดยสรุป เวิร์กช็อปที่ฮ่องกงครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการอัปเดตความรู้ด้านเทคโนโลยีสำหรับสื่อมวลชนอาเซียน แต่ยังเป็นเวทีที่จุดประกายให้เกิดการถกเถียงถึงแก่นแท้และจิตวิญญาณของวิชาชีพ ท่ามกลางคลื่นแห่งการเปลี่ยนแปลง AI และเทคโนโลยีดิจิทัลคือเครื่องมือที่ไม่อาจปฏิเสธได้ แต่กุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จและความยั่งยืนของวงการสื่อ ยังคงอยู่ที่ความสามารถของ “มนุษย์” ในการเล่าเรื่องอย่างมีวิจารณญาณ มีจริยธรรม และเชื่อมต่อกับหัวใจของผู้ชมได้อย่างแท้จริง
#ข่าวเศรษฐกิจ #AI #สื่อสารมวลชน #นักข่าวอาเซียน #ฮ่องกง #เศรษฐกิจดิจิทัล #เทคโนโลยีสื่อ #อนาคตสื่อ #ChinaDaily #ASEAN #GreenEconomy
