อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า “พูนพงษ์ นัยนาภากรณ์” กล่าวปาฐกถาในงาน Shopee Summit 2025 ชี้ภาพใหญ่ E-Commerce ไทยพุ่งทะยานแตะ 1.6 ล้านล้านบาทในปี 70 แต่เตือน SME ไทยกำลังเผชิญพายุที่สมบูรณ์แบบ ทั้งปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์ และวิกฤตประชากรในประเทศหดตัว จี้ “AI Transformation” ไม่ใช่ทางเลือกอีกต่อไป แต่คือ “ความจำเป็น” เพื่อการอยู่รอด ชี้ช่องทางรอดเดียวคือการบุกตลาดเพื่อนบ้าน 3 ประเทศหลัก ฟิลิปปินส์ เวียดนาม อินโดนีเซีย ที่มีประชากรรวมกว่า 450 ล้านคน โดยมี Shopee เป็นแพลตฟอร์มแห่งโอกาส และกรมฯ พร้อมผนึกกำลังสนับสนุนเต็มที่
ณ งานประชุมใหญ่ประจำปี “Shopee Summit 2025” ภายใต้แนวคิด “TOGETHER WE GROW” ซึ่งกลับมาจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 4 หลังว่างเว้นไปในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 บรรยากาศเต็มไปด้วยความคึกคักของผู้ประกอบการและสื่อมวลชนที่ต่างมุ่งหวังจะอัปเดตวิสัยทัศน์ กลยุทธ์ และเทคโนโลยีใหม่ๆ ของธุรกิจอีคอมเมิร์ซ โดยมี นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ให้เกียรติเป็นประธานกล่าวเปิดงาน
นายพูนพงษ์ ได้ฉายภาพการเติบโตของสมรภูมิอีคอมเมิร์ซไทยที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างก้าวกระโดด โดยชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างอย่างมหาศาลเมื่อเทียบกับทศวรรษที่ผ่านมา
“ถ้าเราย้อนไปเมื่อ 10 ปีที่แล้ว ซึ่งช่วงนั้นเราจะมีมูลค่าการค้าออนไลน์อยู่ที่ประมาณสัก 1.6 แสนล้านบาท แล้วถ้าเทียบกับปีที่ผ่านมานะครับ (ปี 2567) เราจะเห็นว่ามีมูลค่ามากกว่า 7 แสนล้านบาท” อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้ากล่าว
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงการขยายตัวกว่า 4 เท่าตัวภายในระยะเวลาไม่ถึงหนึ่งทศวรรษ แต่นั่นเป็นเพียงจุดเริ่มต้น นายพูนพงษ์ยังได้เปิดเผยการคาดการณ์ที่น่าทึ่งต่อไปว่า “ซึ่งจะมีการคาดต่อไปว่า ภายใปี 2570 จะทะลุไปถึง 1.6 ล้านล้านบาทนะครับ”
การเติบโตอย่างก้าวกระโดดนี้ มีปัจจัยสนับสนุนหลักมาจากการวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลที่แข็งแกร่งของประเทศไทยตลอดหลายปีที่ผ่านมา ประกอบกับพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วและถาวร โดยเฉพาะการหันมาซื้อสินค้าผ่านช่องทางการค้าออนไลน์ที่เพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
เผชิญปีแห่งความท้าทาย สู่ยุค AI ไม่ใช่ “ทางเลือก” แต่คือ “ทางรอด”
แม้ภาพรวมของตลาดอีคอมเมิร์ซจะดูสดใส แต่ นายพูนพงษ์ ได้กล่าวเตือนสติผู้ประกอบการว่า ปีนี้ไม่ใช่ปีที่ง่ายสำหรับประเทศไทย “ปีนี้เป็นปีที่เป็นปีที่ไม่ง่ายนะครับ หรือเป็นปีที่ยากของประเทศไทย เหตุที่เราไม่เคยเจออะไร เราได้เจอหมดนะครับ เราเจอแผ่นดินไหวในช่วงต้นปี เราเจอสงครามการค้า Geopolitics นะครับ เราเจอความขัดแย้งกับประเทศเพื่อนบ้าน เราเจอกฎระเบียบการค้าใหม่ ๆ”
ปัจจัยมหภาคที่ควบคุมไม่ได้เหล่านี้ ล้วนส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ประกอบการ SME แต่ความท้าทายที่ใหญ่หลวงที่สุดและกำลังจะเปลี่ยนโฉมหน้าการแข่งขันไปโดยสิ้นเชิง คือการมาถึงของ Digitalization และ AI
นายพูนพงษ์ ชี้ว่า AI กำลังเข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการแข่งขันในทุกอุตสาหกรรมอย่างสิ้นเชิง “จากที่เคยต้องใช้ทีมงานนะครับ ขนาดใหญ่ วันนี้เพียงใช้เครื่องมือ AI ก็สามารถวิเคราะห์และวางแผนกลยุทธ์ทางตลาดได้เป็นอย่างดีนะครับ ก็ถือว่าเป็นการลงทุนเพียงครั้งเดียว แต่ได้ประสิทธิภาพมากขึ้น”
ในจุดนี้ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้กล่าวประโยคสำคัญที่ถือเป็นหัวใจหลักของสุนทรพจน์ในครั้งนี้ว่า “ฉะนั้น AI วันนี้ ไม่ใช่ทางเลือกนะครับ แต่เป็นความจำเป็นของ SME ที่ต้องยกระดับเข้าสู่ AI Transformation”
เขาย้ำว่า การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่แค่การนำระบบดิจิทัลมาใช้เพื่อให้ทำงานได้เร็วขึ้น แต่เป็นการยกระดับไปอีกขั้น “แต่คือการใช้ AI เพื่อการคิด วิเคราะห์ และ ตัดสินใจ อย่างชาญฉลาด” นี่คือการเปลี่ยนจาก “การทำงานหนัก” (Work Hard) ไปสู่ “การทำงานอย่างชาญฉลาด” (Work Smart) อย่างแท้จริง
“ก็ขอย้ำนะครับว่า วันนี้ AI ไม่ใช่สิ่งไกลตัว แต่เป็นเครื่องมือที่จำเป็นสำหรับ SME ไทยทุกคนนะครับ” นายพูนพงษ์ กล่าวเน้นย้ำ
วิกฤตประชากรหดตัว ตลาดในประเทศไม่พอ “กำลังซื้อ” คือโจทย์ใหม่ SME
ความจำเป็นในการปรับตัวด้วย AI นั้น ถูกเร่งเร้าด้วยวิกฤตการณ์เชิงโครงสร้างที่สำคัญที่สุดของประเทศไทย นั่นคือ “วิกฤตประชากร”
นายพูนพงษ์ได้สะท้อนภาพความเป็นจริงที่ผู้ประกอบการทุกคนต้องตระหนัก เมื่อโจทย์สำคัญของ SME ในวันนี้ได้เปลี่ยนไปแล้ว “วันนี้ ถ้าถาม SME เมื่อก่อน อาจจะตอบว่าต้องการเงินทุน วันนี้ไม่ใช่อย่างเดียวแล้วครับ เราจะได้ยินคำว่า ต้องการกำลังซื้อ”
เหตุผลที่กำลังซื้อกลายเป็นปัญหาใหญ่ ก็เพราะตลาดในประเทศกำลังหดตัวลงอย่างน่าใจหาย “วันนี้ ประเทศเรา คนเกิดน้อยกว่าคนตาย หรือคนเสียชีวิต มา 5 ปี เรามีประชากรลดลงเรื่อย ๆ วันนี้ไม่ถึง 66 ล้านคนแล้วนะครับ”
อธิบดีกรมพัฒน์ฯ ได้เปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้นกับประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งเป็นคู่แข่งและคู่ค้าสำคัญของไทย “แต่ในขณะที่เพื่อนบ้านเราอย่างฟิลิปปินส์ มี 115 ล้านคน เวียดนาม มี 101 ล้านคน อินโดนีเซีย มี 238 ล้านคน”
ตัวเลขนี้คือสัญญาณเตือนภัยที่ดังที่สุดสำหรับ SME ที่ยังคงพึ่งพาการแข่งขันเฉพาะในตลาดภายในประเทศ การแย่งชิงส่วนแบ่งในตลาดที่เล็กลงเรื่อยๆ ขณะที่เพื่อนบ้านมีตลาดภายในที่ใหญ่กว่าหลายเท่าตัว ย่อมไม่ใช่กลยุทธ์ที่ยั่งยืน
พลิกวิกฤตสู่โอกาส! ชี้ช่องรอด SME ไทย ต้องบุกตลาดภูมิภาค
เมื่อตลาดในประเทศมีข้อจำกัด ทางรอดเดียวของผู้ประกอบการไทยคือการหันหน้าสู่ตลาดโลก โดยเฉพาะตลาดในระดับภูมิภาคที่กำลังเติบโตอย่างร้อนแรง
นายพูนพงษ์ชี้ให้เห็นถึงศักยภาพมหาศาลของตลาดส่งออก “ที่เอาเรื่องนี้มาพูด เพราะว่าวันนี้เรื่องการส่งออกของประเทศไทย ปีที่ผ่านมาเราส่งออกถึง 3 แสนล้านเหรียญนะครับ ถ้าเป็นเงินบาทก็อยู่ประมาณ 10 ล้านล้านบาท”
แต่ที่น่าเสียดายคือ เค้กชิ้นใหญ่มหาศาลนี้กลับมีส่วนแบ่งของผู้ประกอบการรายย่อยอยู่น้อยมาก “แล้วถ้ามองกลับไปตรง 10 ล้านล้านบาท เป็นของ SME อยู่ประมาณสัก 12%”
ช่องว่าง 88% นี้ คือโอกาสที่ SME ไทยพลาดไป และนี่คือจุดที่แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซอย่าง Shopee จะเข้ามามีบทบาทสำคัญ “เมื่อเช้าได้คุยกับผู้บริหาร Shopee ก็เห็นเป็นโอกาสชัดเจนว่า Shopee มีแพลตฟอร์มอยู่ที่ 3 ประเทศที่เอ่ยมาเมื่อสักครู่ [ฟิลิปปินส์, เวียดนาม, อินโดนีเซีย]”
“เพราะฉะนั้นนี่ วันนี้ สินค้าของทุกท่าน ขายในประเทศไทยอย่างเดียวไม่พอแล้วครับ เพราะฉะนั้นต้องยกระดับไปถึงสากลและภูมิภาค” นายพูนพงษ์กล่าวอย่างหนักแน่น
กรมพัฒน์ฯ ผนึก Shopee “แพลตฟอร์มแห่งโอกาส” ปั้น SME ไทยสู่สากล
ในโอกาสนี้ นายพูนพงษ์ ได้กล่าวขอบคุณ Shopee ที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนผู้ประกอบการไทย “ผมต้องขอบคุณทาง Shopee ที่ต้องถือว่ามีบทบาทสำคัญในฐานะแพลตฟอร์ม จะเรียกว่าแพลตฟอร์มแห่งโอกาสเลยก็ได้นะครับ ที่ช่วยให้ผู้ประกอบการไทยสามารถสร้างรายได้ ขยายธุรกิจ รวมไปถึงเชื่อมโยงกับผู้บริโภคทั่วภูมิภาค”
ในส่วนของภาครัฐ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ และพร้อมเป็นหน่วยสนับสนุนหลักในการผลักดันเศรษฐกิจดิจิทัลให้เติบโตอย่างต่อเนื่อง
“เราทำหลายโครงการเพื่อเสริมศักยภาพผู้ประกอบการดิจิทัล ให้เตรียมตัวพร้อม ร่วมมือกับทาง Shopee เพื่อยกระดับมาตรฐาน e-commerce นะครับ สู่ระดับสากล เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญ”
กรมพัฒนาธุรกิจการค้ามีเป้าหมายร่วมกันที่ชัดเจนกับ Shopee คือ “เพื่อจะปักดันให้ผู้ขายออนไลน์ ก้าวสู่ไปในระดับภูมิภาค” โดยที่ผ่านมา กรมฯ ได้มีการดำเนินโครงการอย่าง “Landing Page สุขใจ ซื้อของไทย” ซึ่งสามารถสร้างมูลค่าได้ถึง 700 ล้านบาท เป็นการพิสูจน์ถึงศักยภาพของตลาดออนไลน์ในประเทศ
อธิบดีกรมพัฒน์ฯ ย้ำว่า ความร่วมมือกับ Shopee จะยิ่งใกล้ชิดมากขึ้น เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนผู้ประกอบการทุกระดับ “รวมไปถึง SME ในระดับท้องถิ่น ให้มีโอกาสเข้าถึงเทคโนโลยี ซึ่งมีการตลาดและสิทธิประโยชน์ ช่วยเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันบนเวทีของ e-commerce ให้ได้มากขึ้น”
“ลงมือทำ” คือหัวใจ ก้าวเล็กๆ สู่ความยั่งยืน
ท้ายที่สุด นายพูนพงษ์ ได้กล่าวทิ้งท้ายว่า ความร่วมมือของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน ผู้ประกอบการ และครีเอเตอร์ คือหัวใจสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจยุคดิจิทัล และงาน Shopee Summit ในวันนี้ ซึ่งจัดขึ้นภายใต้แนวคิด “TOGETHER WE GROW” ต้องถือว่าเป็นเวทีที่สะท้อนให้เห็นพลังในการประสานพลังของทุกท่านได้เป็นอย่างดี
“แต่ทั้งหมดนี้ จะต้องอาศัยการลงมือทำของทุกท่านนะครับ ซึ่งเป็นฟันเฟืองสำคัญที่จะทำให้เศรษฐกิจของประเทศเติบโต เชื่อว่าขอเพียงทุกท่านเริ่มก้าวเล็ก ๆ นะครับ หรือที่ก้าวแล้วในวันนี้ การค้าออนไลน์ไม่ใช่เรื่องยากครับ และเชื่อว่าประเทศไทยของเราจะก้าวไปข้างหน้าพร้อมกันกับพวกเราทุกคน”
อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ได้กล่าวชื่นชม Shopee ที่จัดงานนี้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาลในยุคนี้ คือ “กระตุ้นสั้น ได้ผลยาว และกระจายตัว”
“ก็ขอให้ทุกท่านได้รับแรงบันดาลใจ และประสบความสำเร็จในการดำเนินธุรกิจ มีความเจริญรุ่งเรืองนะครับ ที่สำคัญ รวยขึ้น รวยขึ้น รวยขึ้น ทุกคนนะครับ” นายพูนพงษ์ กล่าวปิดท้ายท่ามกลางเสียงปรบมือ
สุนทรพจน์ในครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการเปิดงาน แต่คือการส่งสัญญาณที่ชัดเจนจากภาครัฐไปยังผู้ประกอบการ SME ไทยทุกคนว่า โลกการค้าได้เปลี่ยนไปแล้ว การแข่งขันในประเทศที่กำลังหดตัวไม่ใช่คำตอบอีกต่อไป หากแต่เป็น “AI” และ “ตลาดภูมิภาค” คือทางรอดและโอกาสเดียวที่ต้องคว้าไว้ โดยมีแพลตฟอร์มอย่าง Shopee และการสนับสนุนจากภาครัฐเป็นแรงส่งสำคัญ
#กรมพัฒนาธุรกิจการค้า #กระทรวงพาณิชย์ #พูนพงษ์นัยนาภากรณ์ #ShopeeSummit2025 #TOGETHERWEGROW #SMEไทย #AI #AITransformation #เศรษฐกิจดิจิทัล #อีคอมเมิร์ซ #ส่งออก #ตลาดอาเซียน #ShopeeTH
