บริษัท โรช ไดแอกโนสติกส์ (ประเทศไทย) จำกัด ร่วมกับ โรช ไดแอกโนสติกส์ เอเชียแปซิฟิก จัดงานประชุมวิชาการนานาชาติด้านโรคติดเชื้อ ครั้งที่ 2 หรือ 2nd Asia Pacific International Roche Infectious Diseases Symposium (APAC IRIDS 2026) ณ โรงแรม มิลเลนเนียม ฮิลตัน กรุงเทพฯ ภายใต้แนวคิด Shifting Paradigms, Transforming Outcomes เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างผู้เชี่ยวชาญ บุคลากรทางการแพทย์ และผู้กำหนดนโยบายจากภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก โดยมุ่งเน้นการประยุกต์ใช้นวัตกรรมการตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะประเด็นวิกฤตวัณโรคในภูมิภาคที่แบกรับภาระผู้ป่วยรายใหม่สูงถึงร้อยละ 60 ของโลก ซึ่งหัวใจสำคัญคือการเร่งค้นหาผู้ป่วยในระยะเริ่มต้นเพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อในชุมชน
ยกระดับแนวทางรับมือและขับเคลื่อนนโยบายควบคุมวัณโรคในไทย
สถานการณ์อุบัติการณ์วัณโรคในประเทศไทยยังคงเผชิญความท้าทายสำคัญ แม้มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องแต่ยังไม่รวดเร็วพอที่จะบรรลุเป้าหมายตามยุทธศาสตร์ End TB Strategy ขององค์การอนามัยโลกที่มุ่งเป้าลดอุบัติการณ์ลงร้อยละ 80 และลดการเสียชีวิตลงร้อยละ 90 ภายในปี 2573 โดยระบบสาธารณสุขไทยจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนจากการมุ่งเน้นเฉพาะด้านการรักษา มาเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการเข้าถึงการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำและการค้นหาผู้ป่วยเชิงรุกในชุมชนอย่างจริงจัง
มาตรการสำคัญที่ประเทศไทยกำลังเดินหน้าอย่างเข้มข้นคือ การขยายการใช้งานเทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยระดับโมเลกุล การนำระบบดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เข้ามาประยุกต์ใช้ในการคัดกรอง ตลอดจนการค้นหาและรักษาการติดเชื้อวัณโรคระยะแฝงหรือ Latent Tuberculosis Infection (LTBI) ในกลุ่มเสี่ยงสูง เช่น ผู้สัมผัสร่วมบ้าน ผู้ติดเชื้อเอชไอวี เด็กเล็ก และผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เพื่อป้องกันไม่ให้พัฒนาไปเป็นระยะป่วยและตัดวงจรการระบาดได้อย่างยั่งยืน
แพทย์หญิงผลิน กมลวัทน์ นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ กรมควบคุมโรค และผู้อำนวยการสำนักงานบริหารโครงการกองทุนโลก ระบุว่า ประเทศไทยยังคงเป็นหนึ่งในประเทศที่มีภาระวัณโรคสูงขององค์การอนามัยโลก ซึ่งสะท้อนว่ายังมีผู้ป่วยจำนวนหนึ่งที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือเข้าสู่ระบบการรักษาได้ล่าช้า การเร่งค้นหาผู้ป่วยเชิงรุก การเพิ่มการเข้าถึงการตรวจวินิจฉัยที่รวดเร็ว แม่นยำ และได้มาตรฐาน ตลอดจนการรักษาการติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง จึงเป็นหัวใจสำคัญของการควบคุมวัณโรคในประเทศไทยเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย End TB อย่างยั่งยืน
นวัตกรรมตรวจวินิจฉัยและแนวคิดบูรณาการระดับภูมิภาค
ผู้เชี่ยวชาญจากภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกได้ร่วมแลกเปลี่ยนความก้าวหน้าด้านการตรวจคัดกรองทางการแพทย์ โดยการตรวจหาวัณโรคระยะป่วยมีการเน้นย้ำให้ใช้การตรวจวินิจฉัยระดับโมเลกุลหรือ NAATs/PCR เป็นการตรวจเบื้องต้นตามคำแนะนำขององค์การอนามัยโลก เพื่อให้สามารถตรวจพบการดื้อยาได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากปัจจุบันมีผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาสูงถึง 2 ใน 3 ทั่วโลกที่ยังตรวจไม่พบ ทำให้เกิดการแพร่กระจายของเชื้อดื้อยาในชุมชนจากการรักษาด้วยสูตรยามาตรฐานที่ไม่มีประสิทธิภาพ
ส่วนการตรวจหาการติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง ได้มีการนำการตรวจเลือดด้วยวิธี Interferon Gamma Release Assays (IGRAs) และการทดสอบทางผิวหนังที่ใช้แอนติเจนจำเพาะของเชื้อวัณโรคหรือ TB antigen-based skin tests (TBSTs) มาใช้เพิ่มขึ้น เนื่องจากมีความจำเพาะสูงกว่าการทดสอบทางผิวหนังด้วยทูเบอร์คูลินแบบดั้งเดิม โดยเฉพาะในกลุ่มประชากรที่เคยได้รับวัคซีน BCG มาก่อน ซึ่งช่วยเพิ่มทางเลือกและประสิทธิภาพในการคัดกรองเชิงลึกอย่างเหมาะสม
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้เสนอแนวทางการตรวจวินิจฉัยแบบบูรณาการหรือ Integrated Diagnostics ที่เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยสามารถรับการตรวจคัดกรองหลายโรค เช่น วัณโรค เอชไอวี ไวรัสตับอักเสบ และเบาหวาน ได้ภายในการเข้ารับบริการครั้งเดียว พร้อมทั้งสนับสนุนให้ประเทศต่างๆ นำโครงสร้างพื้นฐานห้องปฏิบัติการระดับโมเลกุลที่ถูกพัฒนาขึ้นในช่วงการระบาดของโรคโควิด-19 มาปรับใช้ในการตรวจวินิจฉัยวัณโรคเพื่อความคุ้มค่าและความยั่งยืนของระบบสาธารณสุข
พลังแห่งการรักษาที่รวดเร็วและการลดการตีตราในสังคม
คุณมิไฮ อีริเมสซู กรรมการผู้จัดการ บริษัท โรช ไดแอกโนสติกส์ (ประเทศไทย) จำกัด ได้กล่าวแสดงวิสัยทัศน์ว่า โรคติดเชื้อยังคงเป็นความท้าทายสำคัญของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก และการรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าวจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างทุกภาคส่วน ควบคู่กับการเข้าถึงเทคโนโลยีการวินิจฉัยที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น การจัดงานในครั้งนี้สะท้อนความมุ่งมั่นในการสร้างเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างผู้เชี่ยวชาญเพื่อยกระดับการดูแลผู้ป่วยและขับเคลื่อนระบบสาธารณสุขร่วมกัน
นอกเหนือจากมิติทางวิชาการและเทคโนโลยีแล้ว การสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในสังคมเพื่อลดการตีตราผู้ป่วยเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่มีความสำคัญไม่แพ้กัน โดยภายในงานได้มีการเปิดมุมมองจากผู้มีประสบการณ์ตรงเพื่อสร้างแรงบันดาลใจและปรับทัศนคติของสาธารณชนต่อโรคนี้ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงมีความกล้าในการเดินหน้าเข้ารับการตรวจคัดกรองโรคโดยไม่หวาดกลัวต่อสายตาของสังคม
คุณจั๊ก ชวิน จิตรสมบูรณ์ ศิลปินนักร้องและตัวแทนผู้ป่วยวัณโรค ได้ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ว่า วันที่ทราบว่าตัวเองป่วยยอมรับว่ารู้สึกตกใจและกังวลเนื่องจากยังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับโรคนี้อยู่มาก แต่เมื่อได้รับการวินิจฉัยที่รวดเร็วและเข้าสู่การรักษาอย่างถูกต้องจึงมั่นใจว่าวัณโรคสามารถรักษาให้หายได้หากตรวจพบเร็วและรับประทานยาอย่างต่อเนื่อง จึงอยากฝากถึงทุกคนว่าอย่าปล่อยให้ความกลัวหรือการตีตราเป็นอุปสรรคต่อการเข้ารับการตรวจเพื่อปกป้องคนที่เรารัก
#APACIRIDS2026 #RocheDiagnostics #วัณโรค #EndTB #ตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อ
