รัฐบาลจีนประกาศบังคับใช้ชุดข้อบังคับใหม่เพื่อควบคุมการบริการ “เพื่อนคุย AI” หรือ AI Companion หลังเกิดความกังวลอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับปัญหาการพึ่งพาทางอารมณ์ความรู้สึกของผู้ใช้งาน ท่ามกลางการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของตลาด AI ในประเทศที่คาดว่าจะมีมูลค่าทะลุ 1.8 ล้านล้านหยวนภายในปี 2028 โดยมาตรการนี้มุ่งเน้นการกำหนดให้ผู้ให้บริการต้องมีระบบตรวจจับและเข้าช่วยเหลือผู้ใช้งานในสถานการณ์วิกฤตอย่างทันท่วงที
ยกระดับมาตรฐานควบคุมปฏิสัมพันธ์ทางอารมณ์
ซินหัว รายงานว่า ข้อบังคับใหม่ของทางการ จีน ได้ให้นิยามการบริการ เพื่อนคุย AI อย่างชัดเจนว่า หมายถึงการให้บริการที่มีปฏิสัมพันธ์ทางอารมณ์ความรู้สึกที่ต่อเนื่อง ผ่านช่องทางที่หลากหลายไม่ว่าจะเป็นข้อความ รูปภาพ เสียง หรือวิดีโอ โดยกฎเกณฑ์เหล่านี้จะมุ่งเน้นไปที่ระบบที่เลียนแบบพฤติกรรมมนุษย์เป็นหลัก เพื่อสร้างขอบเขตที่ปลอดภัยในการใช้งานเทคโนโลยี และลดผลกระทบเชิงจิตวิทยาที่อาจเกิดขึ้นกับประชากรในระยะยาว
อย่างไรก็ดี ข้อบังคับฉบับนี้ได้ยกเว้นการบังคับใช้กับระบบปัญญาประดิษฐ์ที่พัฒนาขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะทางและการทำงานทั่วไป อาทิ ระบบบริการลูกค้าพื้นฐาน เครื่องมือสนับสนุนการทำงานในองค์กร เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา ตลอดจนการประยุกต์ใช้เพื่อการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้กฎระเบียบใหม่กลายเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเทคโนโลยีเชิงสร้างสรรค์และการเพิ่มประสิทธิภาพในภาคธุรกิจอุตสาหกรรมอื่น
ภายใต้กฎเกณฑ์ใหม่นี้ แพลตฟอร์มผู้ให้บริการทุกรายจำเป็นต้องติดตั้งระบบตรวจจับความเครียดทางอารมณ์ของผู้ใช้งาน พร้อมทั้งจัดเตรียมมาตรการเข้าแทรกแซงและช่วยเหลือในสถานการณ์วิกฤตอย่างเป็นรูปธรรม นอกจากนี้ยังต้องมีการจำกัดระยะเวลาหรือปริมาณการใช้งานที่สูงเกินไป ตลอดจนเปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานมีสิทธิ์ในการควบคุมและจัดการข้อมูลส่วนบุคคลอย่างเต็มรูปแบบเพื่อป้องกันการนำข้อมูลที่มีความอ่อนไหวไปใช้ในทางที่ผิด
ตลาดปัญญาประดิษฐ์แสนล้านกับการปรับตัวครั้งสำคัญ
การออกมาตรการควบคุมในครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่อุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ของจีนกำลังขยายตัวอย่างร้อนแรง โดยรายงานวิจัยล่าสุดระบุว่ามูลค่าตลาด AI ของจีนได้เติบโตอย่างต่อเนื่องจนคาดว่าจะทะลุระดับ 1.2 ล้านล้านหยวน หรือประมาณ 5.88 ล้านล้านบาทในปี 2025 และมีแนวโน้มที่จะทะยานขึ้นไปแตะระดับ 1.8 ล้านล้านหยวน หรือประมาณ 8.82 ล้านล้านบาทภายในปี 2028 ซึ่งสะท้อนถึงศักยภาพการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศอย่างเด่นชัด
ความนิยมของบริการคู่สนทนา AI Companion ในจีนครอบคลุมตั้งแต่แอปพลิเคชันเพื่อการสนับสนุนสุขภาพจิต การดูแลผู้สูงอายุ ตลอดจนการเป็นเพื่อนเล่นและส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็ก ซึ่งการพัฒนาที่มีโมเดลระดับสูงอย่าง DeepSeek และเทคโนโลยีล้ำสมัยอื่นๆ เข้ามามีส่วนร่วม ทำให้ปัญญาประดิษฐ์เหล่านี้มีบุคลิกภาพและการตอบสนองที่คล้ายคลึงกับมนุษย์อย่างแนบเนียน จนกลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของผู้คนจำนวนมากอย่างรวดเร็ว
การประกาศใช้ข้อบังคับใหม่นี้จึงถือเป็นก้าวสำคัญของรัฐบาลจีนในการจัดระเบียบและสร้างมาตรฐานใหม่ให้แก่ภาคอุตสาหกรรมเทคโนโลยี เพื่อให้มั่นใจว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่งของภาค AI จะดำเนินควบคู่ไปกับความปลอดภัยทางสังคมและสุขภาวะทางจิตที่ดีของประชาชน ซึ่งผู้ให้บริการจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ทางธุรกิจและรูปแบบการให้บริการเพื่อตอบสนองต่อเกณฑ์มาตรฐานที่เข้มงวดนี้อย่างเลี่ยงไม่ได้
#จีน #ปัญญาประดิษฐ์ #AI #AICompanion #เทคโนโลยี #เศรษฐกิจจีน
