จีนเดินหน้าลงโทษแพลตฟอร์มท่องเที่ยวยักษ์ใหญ่ Trip.com หลังใช้อำนาจผูกขาดตลาด บังคับโรงแรมเสนอราคาต่ำสุดและหักเงินสำรองโดยมิชอบ เร่งจัดระเบียบเศรษฐกิจดิจิทัลเพื่อการแข่งขันที่เป็นธรรม
สำนักบริหารการกำกับดูแลตลาดแห่งรัฐของจีนได้เปิดเผยคำสั่งลงโทษทางปกครองอย่างเป็นทางการต่อ บริษัท ทริปดอตคอม กรุ๊ป ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มท่องเที่ยวออนไลน์ซีทริป ซึ่งถือเป็นผู้ให้บริการรายใหญ่ที่สุดของประเทศ โดยการลงโทษในครั้งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากพบว่าทริปดอตคอมมีการใช้อำนาจเหนือตลาดโดยมิชอบและขัดต่อกฎหมายต่อต้านการผูกขาดของจีน ทางการได้สั่งริบรายได้ที่ได้มาโดยมิชอบรวมถึงกำหนดค่าปรับเป็นเงินจำนวนมหาศาล เพื่อดัดหลังการใช้อิทธิพลทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม การดำเนินมาตรการครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความเอาจริงเอาจังของหน่วยงานกำกับดูแลในการเข้ามากวาดล้างพฤติกรรมการทางการค้าที่เอื้อประโยชน์ให้แก่ผู้ให้บริการรายใหญ่
การลงโทษในครั้งนี้ประกอบไปด้วยการสั่งริบรายได้ที่ได้มาโดยมิชอบจำนวนราว 1.66 พันล้านหยวน หรือคิดเป็นมูลค่าประมาณ 8.26 พันล้านบาท ควบคู่ไปกับการชำระค่าปรับอีกจำนวน 3.52 พันล้านหยวน หรือประมาณ 1.75 หมื่นล้านบาท ส่งผลให้มูลค่าบทลงโทษรวมพุ่งสูงถึงราว 5.2 พันล้านหยวน หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 2.6 หมื่นล้านบาทเลยทีเดียว นอกเหนือจากการเรียกเก็บเงินค่าปรับและริบรายได้แล้ว ทางสำนักบริหารฯ ยังได้ออกคำสั่งบังคับให้บริษัทต้องทำการคืนเงินสำรองการจองห้องพักของโรงแรมอีกจำนวน 122 ล้านหยวน หรือประมาณ 607.48 ล้านบาท ซึ่งเป็นเงินที่บริษัทได้ทำการหักเอาจากผู้ประกอบการโรงแรมโดยบังคับในช่วงที่ผ่านมา
พร้อมกันนี้ ทางการจีนยังได้สั่งการให้ทริปดอตคอมเร่งดำเนินมาตรการแก้ไขปัญหาอย่างรอบด้านเพื่อปรับปรุงระบบการทำงานทั้งหมด อีกทั้งยังกำหนดให้บริษัทต้องเปิดเผยแนวทางการดำเนินการแก้ไขดังกล่าวต่อสาธารณชนอย่างเปิดเผยและโปร่งใส การเคลื่อนไหวของภาครัฐในครั้งนี้ถือเป็นการส่งสัญญาณเตือนครั้งสำคัญไปยังบรรดาผู้ให้บริการแพลตฟอร์มเทคโนโลยีรายอื่นๆ ในประเทศ ว่าพฤติกรรมใดๆ ก็ตามที่ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมการแข่งขันที่เป็นธรรมในระบบเศรษฐกิจจะถูกจัดการอย่างเด็ดขาดโดยไม่มีข้อยกเว้น
พฤติกรรมผูกขาดและกลไกแทรกแซงราคา
จุดเริ่มต้นของการเข้าตรวจสอบและลงโทษในครั้งนี้ มาจากการที่สำนักบริหารการกำกับดูแลตลาดแห่งรัฐได้รับคำร้องเรียนหลายกรณีตลอดปี 2025 ที่ผ่านมา ซึ่งเนื้อหาในคำร้องเรียนส่วนใหญ่ระบุตรงกันว่าทริปดอตคอมได้ใช้อิทธิพลบังคับให้ผู้ประกอบการโรงแรมต้องยอมรับเงื่อนไขสัญญาที่ไม่เป็นธรรม อีกทั้งยังมีการนำเครื่องมือทางเทคโนโลยีเข้ามาใช้เพื่อแทรกแซงการกำหนดราคาห้องพักของโรงแรมโดยตรง ซึ่งการกระทำลักษณะนี้ได้สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อระบบการแข่งขันอย่างเสรี และส่งผลกระทบโดยตรงต่ออัตราการทำกำไรของผู้ประกอบการโรงแรมรายย่อย
นำไปสู่การเปิดฉากสอบสวนเชิงลึกอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา ซึ่งผลการสอบสวนอย่างละเอียดพบว่า ทริปดอตคอมได้ใช้อำนาจเหนือตลาดในธุรกิจแพลตฟอร์มจองโรงแรมออนไลน์ของจีนอย่างครบวงจร โดยบริษัทได้อาศัยกลไกการจัดสรรการมองเห็นบนแพลตฟอร์ม การสร้างกฎเกณฑ์ของแพลตฟอร์มขึ้นมาเอง ตลอดจนการใช้เครื่องมือทางเทคนิคต่างๆ เพื่อบีบบังคับให้โรงแรมบางแห่งจำเป็นต้องยอมลงนามในข้อตกลงความร่วมมือแบบผูกขาดแต่เพียงผู้เดียว
นอกจากนี้ ยักษ์ใหญ่แพลตฟอร์มรายนี้ยังได้กำหนดเงื่อนไขบังคับให้โรงแรมต่างๆ ต้องเสนอราคาห้องพักบนแพลตฟอร์มของตนในราคาที่ต่ำที่สุดบนอินเทอร์เน็ตอีกด้วย การกระทำดังกล่าวนอกจากจะเป็นการจำกัดการแข่งขันที่เป็นธรรมแล้ว ยังลดโอกาสของผู้ประกอบการโรงแรมในการขยายธุรกิจผ่านแพลตฟอร์มอื่นๆ เป็นการละเมิดสิทธิในการกำหนดราคาของโรงแรมโดยตรง กระทบต่อประโยชน์ของผู้บริโภค และเป็นอุปสรรคขัดขวางการพัฒนาอย่างยั่งยืนของอุตสาหกรรมท่องเที่ยว
บทเรียนครั้งใหญ่และการจัดระเบียบเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม
สือเจี้ยนจง รองหัวหน้าคณะผู้เชี่ยวชาญที่ปรึกษา สังกัดคณะกรรมการต่อต้านการผูกขาดและการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมแห่งคณะรัฐมนตรีจีน ได้แสดงทัศนะต่อกรณีดังกล่าวอย่างน่าสนใจ โดยเขาระบุว่า
“การสอบสวนครั้งนี้สะท้อนความมุ่งมั่นของจีนในการบังคับใช้กฎหมายต่อต้านการผูกขาดอย่างต่อเนื่อง และส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจแพลตฟอร์มอย่างมีคุณภาพ บริษัทแพลตฟอร์มต่าง ๆ ควรนำกรณีนี้ไปเป็นบทเรียน ยกระดับการปฏิบัติตามกฎการแข่งขัน และร่วมสร้างสภาพแวดล้อมการตลาดที่มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรม ให้บริการที่มีคุณภาพ และคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์อันชอบด้วยกฎหมายของผู้ประกอบการและผู้บริโภคให้ดียิ่งขึ้น”
การออกมาส่งเสียงเตือนจากตัวแทนคณะกรรมการต่อต้านการผูกขาดฯ เป็นการย้ำเตือนว่ายุคสมัยของการเติบโตแบบไร้ทิศทางของแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ได้จบลงแล้ว ภาครัฐพร้อมจะเข้ามาแทรกแซงและลงโทษทันทีหากพบว่ามีการใช้อิทธิพลทางเทคโนโลยีมาทำลายกลไกตลาด คำกล่าวของสือเจี้ยนจงไม่เพียงแต่ชี้ให้เห็นถึงเป้าหมายของการสอบสวนครั้งนี้ แต่ยังเป็นการวางบรรทัดฐานใหม่ให้ทุกภาคส่วนต้องปฏิบัติตามกฎหมายการแข่งขันอย่างเคร่งครัด
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับทริปดอตคอมในครั้งนี้จึงนับเป็นก้าวสำคัญของจีนในการปฏิรูปและจัดระเบียบเศรษฐกิจดิจิทัล เพื่อสร้างความมั่นใจว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศจะดำเนินไปบนพื้นฐานของความเท่าเทียม ผู้ประกอบการรายย่อยได้รับการคุ้มครองสิทธิอย่างเหมาะสม ขณะที่ผู้บริโภคก็ได้รับประโยชน์สูงสุดจากการแข่งขันอันเป็นธรรมในตลาดอย่างแท้จริง
#จีน, #ทริปดอตคอม, #ผูกขาดตลาด, #ค่าปรับ, #เศรษฐกิจดิจิทัล, #ข่าวเศรษฐกิจ
ข่าว : ซินหัว
