สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เผยรายงาน “10 เทคโนโลยีที่น่าจับตามอง 2569–2570” (10 Technologies to Watch 2026–2027) ครอบคลุม 4 เสาหลัก ได้แก่ เทคโนโลยีดิจิทัล เทคโนโลยีชีวภาพ วัสดุศาสตร์ และพลังงานและสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นแนวทางรับมือความท้าทายระดับโลก ทั้งวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ปัญหาฝุ่น PM2.5 สังคมสูงวัย และความต้องการพลังงานสะอาด พร้อมชี้โอกาสเชิงยุทธศาสตร์ของภาคอุตสาหกรรมและนักวิจัยไทยในการก้าวสู่ระดับสากล
ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ระบุว่า เทคโนโลยีทั้ง 10 กลุ่มมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างของมนุษยชาติ ซึ่งแม้บางนวัตกรรมจะดูเป็นเรื่องล้ำยุค แต่เป็นแนวโน้มเทคโนโลยีที่กำลังจะสร้างผลกระทบในระยะเวลาอันใกล้ และประเทศไทยมีโครงสร้างพื้นฐานรวมถึงศักยภาพนักวิจัยที่พร้อมผลักดันสู่แนวหน้าของตลาดโลก
กลุ่มดิจิทัล: เพิ่มประสิทธิภาพ AI และระบบตรวจวัดขั้นสูง
-
เอไอเลียนแบบสมอง (Neuromorphic AI): สถาปัตยกรรมการประมวลผลที่เลียนแบบการส่งสัญญาณของเซลล์ประสาท เพื่อตอบสนองความต้องการใช้งาน AI บนอุปกรณ์พกพา หุ่นยนต์ และยานยนต์ไร้คนขับ โดยจุดเด่นอยู่ที่ความเร็วในการทำงานที่เหนือกว่า AI ทั่วไป 10–100 เท่า พร้อมการใช้พลังงานต่ำมาก และประมวลผลจบภายในตัวเครื่อง (Edge Computing) โดยไม่ต้องพึ่งพาคลาวด์ ซึ่งคาดว่าจะเริ่มประยุกต์ใช้งานเชิงพาณิชย์อย่างเป็นรูปธรรมภายใน 1–5 ปีข้างหน้า
-
ควอนตัมเซนซิง (Quantum Sensing): เครื่องมือวัดความไวสูงในระดับโมเลกุลที่ช่วยยกระดับความแม่นยำในการวางแผนเกษตรกรรมและสิ่งแวดล้อม สามารถตรวจจับโพรงใต้ดินและสำรวจแหล่งน้ำบาดาลโดยไม่ต้องเจาะ ไปจนถึงการประเมินสภาวะความเครียดของพืชและสารปนเปื้อน โดยไทยสามารถนำมาพัฒนาต่อยอดร่วมกับฐานวิจัยเซนเซอร์ขนาดจิ๋วและซูเปอร์คอมพิวเตอร์ “ลันตา” ของ สวทช.
-
โฟโทนิกส์ (Photonics): เทคโนโลยีการรับส่งข้อมูลด้วยแสงเพื่อรองรับภาระงานมหาศาลของศูนย์ข้อมูล AI โดยเฉพาะ Silicon Photonics ที่ตลาดเติบโตเฉลี่ย 25% ต่อปี ควบคู่กับเทคโนโลยี Co-Packaged Optics (CPO) ที่ลดการใช้พลังงานในระบบเชื่อมต่อข้อมูลได้ 50–60% ซึ่งประเทศไทยมีโอกาสผลักดันอุตสาหกรรมแพ็กเกจจิงชิปแสงและโมดูลความเร็วสูงภายใต้ยุทธศาสตร์ “สยามซิลิกา (Siam Silica)” ร่วมกับการออกแบบวงจรรวมโฟโทนิกส์ (PIC)
กลุ่มชีวภาพ: นวัตกรรมสุขภาพ ยืดอายุขัย และเกษตรแม่นยำ
-
ปุ๋ยชีวภัณฑ์เพื่อการเกษตรในอนาคต (BOOST): การใช้จุลินทรีย์เฉพาะทางเพื่อฟื้นฟูโครงสร้างดิน ละลายธาตุอาหาร และลดภาระการนำเข้าปุ๋ยเคมีของไทยที่มีมูลค่ากว่า 94,000 ล้านบาทต่อปี ซึ่งหากสามารถใช้ชีวภัณฑ์ทดแทนปุ๋ยเคมีได้ 10% จะช่วยประหยัดงบประมาณประเทศได้ถึง 10,000 ล้านบาท สอดรับกับตลาดปุ๋ยชีวภาพในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกที่เติบโตเฉลี่ย 10–15% ต่อปี โดยมี ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) และธนาคารทรัพยากรชีวภาพแห่งชาติเป็นฐานวิจัย
-
นวัตกรรมหน้ากากชีวภาพ (PRMP): สเปรย์พ่นจมูกจากแนวคิดชีววิทยาสังเคราะห์ที่ใช้แบคทีเรียคัดสรรสร้างเยื่อเมือกดักจับฝุ่นละออง PM2.5 และโลหะหนัก พร้อมสารต้านอนุมูลอิสระเพื่อปกป้องเซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจ และจะสลายตัวออกจากร่างกายตามธรรมชาติเมื่อหยุดการใช้งาน
-
เซลล์บำบัดข้ามสายพันธุ์ (CSBT): การฟื้นฟูภาวะเสื่อมของเซลล์มนุษย์ผ่านการยืมกลไกสังเคราะห์แสงระดับนาโนของพืชเข้าไปทำหน้าที่เสมือนแบตเตอรี่สำรองเพื่อสร้างพลังงาน (ATP) ให้แก่เซลล์ที่ถดถอย รองรับการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม โรคระบบประสาท และเวชศาสตร์ชะลอวัย
-
รีโปรแกรมเซลล์เพื่อย้อนกลับความแก่ชรา (Partial Reprogramming): การรีเซตโปรแกรมพันธุกรรมเพื่อคืนความอ่อนเยาว์ให้แก่เซลล์โดยคงหน้าที่เดิมไว้ ซึ่งเป็นรากฐานสู่การสร้างอุตสาหกรรม Longevity Biotechnology ของประเทศไทยภายใน 5 ปี ผ่านการผสานจุดแข็งด้านนาโนเทคโนโลยีและสารสกัดสมุนไพรไทย
กลุ่มวัสดุศาสตร์ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม: มุ่งสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ
-
การพิมพ์สามมิติแบบปริมาตร (VAM): เทคโนโลยีขึ้นรูปชิ้นงานด้วยการฉายแสงลงบนเรซินไวแสงทั้งชิ้นภายในเวลาไม่กี่วินาทีถึงนาที ลดรอยต่อจากการพิมพ์ทีละชั้น เหมาะสำหรับการผลิตอุปกรณ์การแพทย์เฉพาะบุคคล เช่น เฝือกสบฟัน และชิ้นส่วนความแม่นยำสูง โดยคาดว่าจะมีการใช้งานแพร่หลายในโรงพยาบาลช่วงปี 2569–2571 (ค.ศ. 2026–2028) เพื่อเปลี่ยนบทบาทไทยสู่การเป็นผู้สร้างนวัตกรรมเครื่องมือแพทย์
-
คอนกรีตจากการใช้ประโยชน์ CO2 ที่ดักจับได้ (CMC): การนำก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ดักจับได้มาผสมและบ่มในกระบวนการผลิตคอนกรีต ช่วยเพิ่มความแข็งแกร่งและลดคาร์บอนฟุตพรินต์ได้ 20–50% เพื่อปฏิรูปอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ในไทยซึ่งมีสัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกคิดเป็น 51% ของภาคการผลิต
-
เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบโมดูลาร์ขนาดเล็ก (SMR): ทางเลือกโรงไฟฟ้าคาร์บอนต่ำที่ผลิตชิ้นส่วนสำเร็จรูปจากโรงงานเพื่อลดต้นทุนและระยะเวลาก่อสร้าง พร้อมระบบความปลอดภัยเชิงรับ ซึ่งปัจจุบันการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ได้บรรจุไว้ในแผนวิสาหกิจ 5 ปี เพื่อศึกษาความคุ้มค่าและกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน
เอกสารฉบับเต็มของรายงาน “10 เทคโนโลยีที่น่าจับตามอง 2569–2570” เปิดให้ดาวน์โหลดผ่านเว็บไซต์สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
#เทคโนโลยี #สวทช #10TechnologiesToWatch #นวัตกรรม #เศรษฐกิจชีวภาพ #พลังงานสะอาด
